Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 30

सर्वसंधिगतश्चैव श्लेष्मणः श्लेष्मकृत्तथा । उरःस्थः सर्वगात्राणि स वै ह्यालंबकः स्थितः

sarvasaṃdhigataścaiva śleṣmaṇaḥ śleṣmakṛttathā | uraḥsthaḥ sarvagātrāṇi sa vai hyālaṃbakaḥ sthitaḥ

Alle Gelenke durchdringend und zugleich den bindenden Schleim (śleṣman) hervorbringend, weilt der „Ālambaka“ in der Brust und stützt und festigt alle Glieder des Körpers.

सर्वसन्धिगतःgone to/located in all joints
सर्वसन्धिगतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + सन्धि (प्रातिपदिक) + गत (गम्-धातु, क्त-प्रत्यय; कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle) विशेषणरूपेण
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक निपात (conjunction)
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक निपात (emphatic particle)
श्लेष्मणःof phlegm
श्लेष्मणः:
Sambandha (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootश्लेष्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन (genitive singular)
श्लेष्मकृत्producing phlegm
श्लेष्मकृत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootश्लेष्मन् (प्रातिपदिक) + कृत् (कृ-धातु, क्विप्/कृत्-प्रत्यय; कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कृत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (agent noun) विशेषण
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक अव्यय (adverb: 'thus/also')
उरःस्थःsituated in the chest
उरःस्थः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootउरस् (प्रातिपदिक) + स्थ (स्था-धातु, क-प्रत्यय/कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; 'उरसि स्थितः' इति अर्थे कृदन्त-विशेषण
सर्वगात्राणिall limbs
सर्वगात्राणि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + गात्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन (accusative plural)
सःhe/that (one)
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन (pronoun)
वैindeed
वै:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक निपात (assertive particle)
हिcertainly/for
हि:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formहेतौ/निश्चये निपात (particle: for/indeed)
आलम्बकःthe supporting one (Ālambaka)
आलम्बकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootआलम्बक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
स्थितःis situated/stands
स्थितः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु) + क्त (प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP) विधेय-विशेषण (predicate participle: 'is situated')

Lomaharṣaṇa (Sūta) (deduced from Māheśvarakhaṇḍa narrative convention)

Scene: A calm teaching scene: a sage explains subtle bodily supports; the chest region is highlighted as the seat of ‘Ālambaka’ that steadies limbs, with joints subtly indicated.

Ā
Ālambaka
Ś
Śleṣman
U
Uras (chest)
S
Sandhi (joints)

FAQs

The body’s stability is portrayed as a sacred support-system; dharma honors this order through moderation and self-care.

None; this is an internal ‘body-as-cosmos’ teaching rather than a pilgrimage praise.

None explicitly.