Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 17

Devanagari script

देशे काल उपायेन द्रव्यं श्रद्धासमन्वितम् । पात्रे प्रदीयते यत्तत्सकलं धर्मलक्षणम्

Transliteration

deśe kāla upāyena dravyaṃ śraddhāsamanvitam | pātre pradīyate yattatsakalaṃ dharmalakṣaṇam

Translation

Was als Gabe dargebracht wird—am rechten Ort und zur rechten Zeit, in rechter Weise, mit Glauben (śraddhā) und an einen würdigen Empfänger—trägt voll und ganz das Kennzeichen des Dharma.

Word by Word

• देशे: in a (proper) place
• देशे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: देश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्

• काले: at a (proper) time
• काले: Kala (Time/काल)
• Type: Noun
• Root: काल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्

• उपायेन: by a proper method
• उपायेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: उपाय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (3rd/तृतीया), एकवचनम्

• द्रव्यम्: substance; gift-material
• द्रव्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: द्रव्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• श्रद्धासमन्वितम्: endowed with faith
• श्रद्धासमन्वितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: श्रद्धा-समन्वित (प्रातिपदिक; श्रद्धा + समन्वित)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘द्रव्यम्’ इत्यस्य विशेषणम्

• पात्रे: to a worthy recipient
• पात्रे: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: पात्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्

• प्रदीयते: is given
• प्रदीयते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-दा (धातु)
• Form: लट्-लकारः (Present), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; कर्मणि-प्रयोगः (passive), आत्मनेपदम्

• यत्: which
• यत्: Sambandha (Relative/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; सम्बन्धसूचकः (relative)

• तत्: that
• तत्: Sambandha (Correlative/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; तद्-सम्बन्धी (correlative)

• सकलम्: entire; complete
• सकलम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सकल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘तत्’ इत्यस्य विशेषणम्

• धर्मलक्षणम्: the mark/definition of dharma
• धर्मलक्षणम्: Pratijna/Predicate (Vidheya/विधेय)
• Type: Noun
• Root: धर्म-लक्षण (प्रातिपदिक; धर्म + लक्षण)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विधेय (predicate nominative)

Speaker

Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages (deduced)

Visual Art Cues

Scene: A ‘Dharma-lakṣaṇa’ diagrammatic scene: five pillars labeled deśa, kāla, upāya, dravya, śraddhā, pātra support a radiant altar; a donor offers with folded hands; the act shines complete.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Righteous giving is defined by context (place/time), proper method, faith, and the worthiness of the recipient.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is mentioned; the verse gives universal criteria applicable to all sacred settings.

What ritualistic prescription is mentioned?

Perform dāna with śraddhā, at an appropriate deśa and kāla, following proper procedure, and to a pātra (worthy person).