Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 57

संतप्यते भृशं गर्भे कर्मभिश्च पुरातनैः । मनोरथांश्च कुरुते सुकृतार्थं पुनःपुनः

saṃtapyate bhṛśaṃ garbhe karmabhiśca purātanaiḥ | manorathāṃśca kurute sukṛtārthaṃ punaḥpunaḥ

Im Schoß wird das verkörperte Wesen durch die Last uralter Karmas heftig gequält. Und immer wieder fasst es Entschlüsse, in Sehnsucht, wahres Verdienst (sukṛta) zu vollbringen.

सन्तप्यतेis tormented / suffers
सन्तप्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√तप् (धातु) (सम्-उपसर्ग)
Formलट् (Present), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्, आत्मनेपदम्; सम्-उपसर्गयुक्तः
भृशम्excessively
भृशम्:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootभृशम् (अव्यय)
Formअव्ययम्; क्रियाविशेषणम् (adverb)
गर्भेin the womb
गर्भे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootगर्भ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्
कर्मभिःby deeds
कर्मभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चय-बोधक-निपातः
पुरातनैःancient, former
पुरातनैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootपुरातन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम् (कर्मभिः)
मनोरथान्desires, wishes
मनोरथान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक) + रथ (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समासः (षष्ठी): ‘मनसः रथाः’ = इच्छाः; पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चय-बोधक-निपातः
कुरुतेmakes / forms
कुरुते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formलट् (Present), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्, आत्मनेपदम्
सुकृतार्थम्for the sake of merit / good deed
सुकृतार्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootसुकृत (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समासः (षष्ठी): ‘सुकृतस्य अर्थः’/‘सुकृतार्थः’; नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; क्रियाविशेषणवत् (कुरुते)
पुनःagain
पुनः:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्ययम्; पुनरावृत्ति-बोधक-अव्ययम् (‘again’)
पुनःagain and again
पुनः:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्ययम्; पुनरावृत्ति-बोधक-अव्ययम् (द्विरुक्तिः)

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced from Māheśvarakhaṇḍa narrative style)

Scene: Within the womb’s darkness, the fetus appears inwardly praying—hands folded—while shadowy chains labeled ‘purātana-karma’ bind it; above, a faint light symbolizes sukṛta-saṃkalpa.

FAQs

Past karma causes suffering, and that suffering can awaken a sincere resolve to pursue merit and liberation.

No specific tīrtha is named in this verse; it teaches a general purāṇic doctrine of karma and rebirth.

No explicit rite is stated; the verse emphasizes the inner resolve to pursue sukṛta (virtuous practice).