Home›Skanda Purana›Mahesvara Khanda›Kaumarika Khanda›Adhyaya 49›Shloka 54
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 54

Devanagari script

अंधे तमसि किं दृश्यो गंधान्मोहं दृढं लभेत् । शीते मात्रा जले पीते शीतमुष्णं तथोष्णके

Transliteration

aṃdhe tamasi kiṃ dṛśyo gaṃdhānmohaṃ dṛḍhaṃ labhet | śīte mātrā jale pīte śītamuṣṇaṃ tathoṣṇake

Translation

In blinder Finsternis—was könnte es sehen? Durch Gerüche gerät es in feste Verblendung. Trinkt die Mutter kaltes Wasser, empfindet es Kälte; nimmt sie Heißes zu sich, empfindet es Hitze.

Word by Word
अन्धेin dark (condition/place)
अन्धे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootअन्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (अधिकरण), एकवचनम्; विशेषणम्
तमसिin darkness
तमसि:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतमस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्
किम्what?
किम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; प्रश्नवाचक-सर्वनाम
दृश्यःvisible / to be seen
दृश्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootदृश्य (कृदन्त; √दृश् (धातु) + यत्)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; यत्-प्रत्ययान्तः (passive potential/‘to be seen’)
गन्धान्smells
गन्धान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगन्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्
मोहम्delusion
मोहम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमोह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
दृढम्firm, strong
दृढम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootदृढ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (मोहम्)
लभेत्would obtain
लभेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√लभ् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्
शीतेin cold
शीते:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootशीत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्
मात्राby measure / in due measure
मात्रा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमात्रा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; करण/प्रमाणार्थे
जलेin water
जले:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootजल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्
पीतेwhen drunk
पीते:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootपीत (कृदन्त; √पा (धातु) + क्त)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/कर्मणि प्रयोगः; (जले) विशेषणम्
शीतम्coldness / cold
शीतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशीत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
उष्णम्heat / hot
उष्णम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootउष्ण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्ययम्; अव्यय-प्रकारः: उपमान/समुच्चयार्थक-अव्ययम् (‘likewise/so’)
उष्णकेin heat / in a hot state
उष्णके:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootउष्णक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्
Speaker

Lomaharṣaṇa (Sūta), by section-wide deduction (Māheśvara-khaṇḍa narration to sages)

Visual Art Cues

Scene: A fetus curled in the womb amid darkness, responding to the mother’s intake—coolness and heat—symbolizing dependence and delusion born of subtle sense-contact.

FAQs

The embodied being is constrained by darkness and sense-conditions; this highlights the need for spiritual awakening beyond sensory bondage.

No tīrtha is mentioned.

No explicit ritual is given; it implicitly advises mindful, wholesome conduct during pregnancy.

←Previous Verse
Next Verse→