Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 106

विष्णुनापि निहत्याजौ रावणं पयसांनिधेः । तीरे रामेश्वरं लिंगं स्थापितं चास्ति किं मुधा

viṣṇunāpi nihatyājau rāvaṇaṃ payasāṃnidheḥ | tīre rāmeśvaraṃ liṃgaṃ sthāpitaṃ cāsti kiṃ mudhā

Sogar Viṣṇu—nachdem er Rāvaṇa im Kampf erschlagen hatte—errichtete am Ufer des Ozeans das Liṅga von Rāmeśvara. Sollte das etwa vergeblich gewesen sein?

विष्णुनाby Viṣṇu
विष्णुना:
Karana (Instrument/करण) / Karta (Agent in passive sense)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अप्यर्थ-अव्यय (also/even)
निहत्यhaving killed
निहत्य:
Kriya (पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootनि-हन् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय-भावकृदन्त (gerund); ‘having slain’
आजौin battle
आजौ:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन; ‘अज’ = युद्ध (battle)
रावणम्Rāvaṇa
रावणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरावण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
पयसाम्of waters
पयसाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध) (समासाङ्ग)
TypeNoun
Rootपयस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), बहुवचन
निधेःof the ocean (treasury)
निधेः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootनिधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन; ‘पयसां-निधि’ = समुद्र
तीरेon the shore
तीरे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतीर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन
रामेश्वरम्Rāmeśvara (named)
रामेश्वरम्:
Karma (Object/कर्म) (विशेषण)
TypeAdjective
Rootराम + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (रामस्य ईश्वरः) नामरूपेण
लिङ्गम्liṅga
लिङ्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
स्थापितम्was established
स्थापितम्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि भावः
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
अस्तिis / exists
अस्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
किम्why?
किम्:
Sambandha (Interrogative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रश्न-अव्यय (interrogative particle)
मुधाin vain
मुधा:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootमुधा (अव्यय)
Formरीत्या/व्यर्थता-वाचक-अव्यय (adverb: in vain)

Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages (deduced)

Tirtha: Rāmeśvara

Type: kshetra

Scene: On the seashore, the hero (Rāma/Viṣṇu aspect) stands with bow set aside, installing a liṅga; waves roll behind, devotees and vānaras watch, and the liṅga is bathed with ocean-water in reverence.

V
Viṣṇu
R
Rāvaṇa
O
Ocean (payasāṃ-nidhi)
R
Rāmeśvara liṅga

FAQs

Even the highest divine powers honor Śiva through liṅga स्थापना, showing unity of dharma and reverence.

Rāmeśvara (Rāmeśvaram) on the ocean shore is explicitly highlighted.

Sthāpana (establishing) of the Rāmeśvara liṅga is cited as a precedent-setting sacred act.