Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 41

भूय आरोपयेत्तं तु नरं तस्मिन्सपत्रकम् । तुलितो यदि वर्धेत शुद्धो भवति धर्मतः

bhūya āropayettaṃ tu naraṃ tasminsapatrakam | tulito yadi vardheta śuddho bhavati dharmataḥ

Dann soll man jenen Mann erneut darauf stellen, zusammen mit dem Blatt. Wenn er beim Wiegen schwerer wird, gilt er nach dem Dharma als gereinigt (unschuldig).

भूयःagain; further
भूयः:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootभूयस् (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण) = पुनः/अधिकम् (adverb: again/more)
आरोपयेत्should place/raise (onto the scale)
आरोपयेत्:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-रुह् (धातु) + णिच् (causative)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; णिजन्त (causative)
तम्him
तम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन (pronoun: masc. acc. sg.)
तुbut; indeed
तु:
Sambandha-bodhaka (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (निपात/समुच्चय-भेदक) = तु/परन्तु (particle: but/indeed)
नरम्the man
नरम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
तस्मिन्in/onto that (scale/pan)
तस्मिन्:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे/पुंलिङ्गे, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन (locative sg.)
सपत्रकम्together with the document/leaf (written record)
सपत्रकम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस- (उपसर्ग/सह) + पत्रक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः = सहपत्रकः (सह-तत्पुरुषः)
तुलितः(when) weighed
तुलितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootतुल् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अर्थः = तुलितः (weighed)
यदिif
यदि:
Sambandha-bodhaka (Condition marker/शर्त)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formअव्यय (सम्बन्ध/शर्त) = यदि (conditional particle: if)
वर्धेतshould increase; becomes heavier
वर्धेत:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootवृध् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
शुद्धःpure; cleared (of guilt)
शुद्धः:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (Subject complement/कर्तृसमानााधिकरण)
TypeAdjective
Rootशुद्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
भवतिbecomes
भवति:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलट् (present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
धर्मतःaccording to dharma; legally
धर्मतः:
Hetu/Pramāṇa (Ground/standard/हेतु-प्रमाण)
TypeIndeclinable
Rootधर्म (प्रातिपदिक) + तस् (तद्धित)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb) = धर्मतः (according to dharma/law)

Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages (deduced)

Scene: A solemn ordeal scene: a man stands upon a balance-pan with a leaf; priests and witnesses observe; the beam tilts subtly, indicating increased weight as a sign of vindication.

T
tulā (balance)
P
patra (leaf)

FAQs

Truth is to be established through prescribed dharmic means; the community must accept the outcome as dharma’s decision.

None is specified; the verse is procedural.

Re-seat the accused on the balance with the mantra-leaf; if the measured outcome shows increase, he is declared purified/innocent.