Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 40

Devanagari script

भवेद्वर्षशतायुश्च सर्वरोगविवर्जितः । यस्त्विदं श्रृणुयान्नित्यं पठेद्वा प्रयतः शुचिः

Transliteration

bhavedvarṣaśatāyuśca sarvarogavivarjitaḥ | yastvidaṃ śrṛṇuyānnityaṃ paṭhedvā prayataḥ śuciḥ

Translation

Er wird hundert Jahre leben und von allen Krankheiten frei sein — wer, in Zucht und Reinheit, dies regelmäßig hört oder es andächtig rezitiert.

Word by Word

• भवेत्: may become
• भवेत्: Kriya (Predicate)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), परस्मैपद; प्रथमपुरुषः, एकवचनम्

• वर्षशतायुः: having a hundred-year lifespan
• वर्षशतायुः: Karta (Subject complement)
• Type: Adjective
• Root: वर्ष (प्रातिपदिक) + शत (प्रातिपदिक) + आयुस्/आयु (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुषसमासः (वर्षशतं आयुः यस्य = having a lifespan of a hundred years); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्

• च: and
• च: Sambandha (connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-निपातः (conjunction)

• सर्वरोगविवर्जितः: free from all diseases
• सर्वरोगविवर्जितः: Karta (Subject complement)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + रोग (प्रातिपदिक) + वि + वर्जित (कृदन्त; √वृज्/वर्ज्)
• Form: तत्पुरुषसमासः; ‘विवर्जित’ = क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle) विशेषणम्; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्

• यः: who
• यः: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम् (relative pronoun)

• तु: indeed/but
• तु: Sambandha (particle)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: विरोध/विशेषार्थक-निपातः (emphatic/contrast particle)

• इदम्: this (text)
• इदम्: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्तिः, एकवचनम्

• शृणुयात्: may listen
• शृणुयात्: Kriya (Predicate)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), परस्मैपद; प्रथमपुरुषः, एकवचनम् (यः... शृणुयात् = whoever may hear)

• नित्यम्: always, daily
• नित्यम्: Adhikarana (time-adverb)
• Type: Indeclinable
• Root: नित्य (प्रातिपदिक)
• Form: क्रियाविशेषणम् (adverb)

• पठेत्: may recite
• पठेत्: Kriya (Predicate)
• Type: Verb
• Root: पठ् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), परस्मैपद; प्रथमपुरुषः, एकवचनम्

• वा: or
• वा: Sambandha (connector)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: विकल्पार्थक-निपातः (or)

• प्रयतः: disciplined, attentive
• प्रयतः: Karta (Subject qualifier)
• Type: Adjective
• Root: प्र + यत (धातु/प्रातिपदिक ‘प्रयत’)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्; ‘प्रयत’ = संयत/नियतम् (disciplined)

• शुचिः: pure, clean
• शुचिः: Karta (Subject qualifier)
• Type: Adjective
• Root: शुचि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्

Speaker

Bhāskara (Sūrya/Āditya)

Visual Art Cues

Scene: A disciplined, pure devotee performs daily recitation; the body is shown radiant and healthy, suggesting freedom from disease and long life.

Characters & Entities

• Ārogya
• Śuci
• Pāṭha
• Śravaṇa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Steady, pure practice of sacred hearing/recitation sustains wellbeing and longevity under divine protection.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse functions as a general phalaśruti within the Bhaṭṭāditya māhātmya; the site remains in the background.

What ritualistic prescription is mentioned?

Maintain purity and discipline and perform daily śravaṇa (hearing) or pāṭha (recitation).