Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 57

स्वदेहाशुचिगंधेन न विरज्यति यो नरः । विरागे कारणं तस्य किमन्यदु पदिश्यते

svadehāśucigaṃdhena na virajyati yo naraḥ | virāge kāraṇaṃ tasya kimanyadu padiśyate

Wenn ein Mensch nicht einmal durch den üblen Geruch der Unreinheit seines eigenen Körpers entsagend wird, welche andere Ursache der Loslösung könnte man ihm noch lehren?

स्व-देह-अशुचि-गन्धेनby the impure smell of one’s own body
स्व-देह-अशुचि-गन्धेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootस्व (प्रातिपदिक) + देह (प्रातिपदिक) + अशुचि (प्रातिपदिक) + गन्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; समासः—स्वदेहस्य अशुचिगन्धः (one’s body’s impure smell)
not
:
Pratiṣedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध (negation particle)
विरज्यतिbecomes dispassionate/detached
विरज्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि + √रञ्ज् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), आत्मनेपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धक-सर्वनाम (relative pronoun)
नरःman/person
नरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘यः’ इत्यस्य विशेष्यः
विरागेin dispassion
विरागे:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootविराग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन
कारणम्cause
कारणम्:
Karta/Predicate-noun (कर्ता/विधेय)
TypeNoun
Rootकारण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तस्यof him/of that person
तस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन
किम्what
किम्:
Prashna (Interrogative/प्रश्न)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; प्रश्नार्थक (interrogative)
अन्यत्other
अन्यत्:
Prashna-viśeṣaṇa (Interrogative qualifier/प्रश्नविशेषण)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘किम्’ इत्यस्य विशेषणम्
indeed/then
:
Sambandha/Modifier (सम्बन्ध/विशेषणार्थ)
TypeIndeclinable
Rootउ (अव्यय)
Formनिपात (emphatic/particle)
पदिश्यतेis taught/indicated
पदिश्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + √दिश् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), कर्मणि-प्रयोग (Passive), प्रथम-पुरुष, एकवचन

Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages (deduced from Māheśvarakhaṇḍa context)

Scene: A teacher indicates a person recoiling from the stench of a soiled garment/body, while another remains indifferent—illustrating the rhetorical question: if this doesn’t produce detachment, what will?

FAQs

A basic awareness of bodily impurity should awaken detachment; if it does not, deeper instruction becomes difficult.

None; the emphasis is psychological and ethical rather than tīrtha-māhātmya.

No ritual is given; the verse stresses inner response (vairāgya) rather than outward acts.