Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 66

मिथ्याप्रसादितो वाक्यमाकर्णयति यः शनैः । चपलश्चापिमायावी शठो मिथ्याविनीतकः

mithyāprasādito vākyamākarṇayati yaḥ śanaiḥ | capalaścāpimāyāvī śaṭho mithyāvinītakaḥ

Wer durch falsche Schmeichelei gewonnen wird und Ratschläge nur zögernd anhört; wer wankelmütig, trügerisch, verschlagen ist und Demut nur heuchelt—den tadeln die Weisen als ungeeignet für ein dharmisches Leben.

मिथ्याfalsely
मिथ्या:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootमिथ्या (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
प्रसादितः(one who is) falsely appeased/induced
प्रसादितः:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रसादि (कृदन्त; धातु √सद्/√साद्? causative sense from √सद्/साद् with प्र-; past passive participle)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; भूतकृदन्त (क्त/क्तवत्-प्रत्ययार्थः), कर्मणि प्रयोगे ‘प्रसादितः’ = ‘प्रसन्नीकृतः/प्रलोभितः’
वाक्यम्speech/statement
वाक्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
आकर्णयतिhe listens/hears
आकर्णयति:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√कर्ण् (धातु) + आ- (उपसर्ग)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सम्बन्धबोधक सर्वनाम (relative pronoun)
शनैःslowly/gradually
शनैः:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootशनैः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
चपलःfickle/restless
चपलः:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootचपल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
अपिalso/even
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अवधान/समुच्चयार्थक (particle: also/even)
मायावीdeceitful/illusory
मायावी:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमायाविन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; -इन्-प्रत्ययान्त
शठःa rogue/cheat
शठः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
मिथ्याfalsely
मिथ्या:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootमिथ्या (अव्यय)
Formअव्यय; उपपद-रूपेण समासपूर्वपद (as preverbial adverb in compound)
विनीतकःpretending to be humble/disciplinable
विनीतकः:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootविनीतक (प्रातिपदिक; √नी (धातु) + वि-; कृदन्ताधारित विशेषण)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘विनीतक’ = ‘विनीत इव’ (pseudo-modest)

Lomaharṣaṇa (Sūta), deduced from Māheśvara-khaṇḍa narrative convention

Scene: A council-like setting: a self-satisfied man leans toward flattering courtiers while a calm sage points to a dharma-śāstra palm-leaf; the hypocrite’s folded hands are shown as theatrical, contrasted with the sage’s steady gaze.

FAQs

True vinaya (humility) and honest discernment are dharmic; hypocrisy, fickleness, and being swayed by flattery lead one away from righteousness.

No tīrtha is referenced in this verse.

None; the verse focuses on inner character and discernment.