Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 17

तत्र ये पापनिचयाः स्थूला नरकहेतवः । ते समासेन कथ्यंते मनोवाक्कायसाधनाः

tatra ye pāpanicayāḥ sthūlā narakahetavaḥ | te samāsena kathyaṃte manovākkāyasādhanāḥ

Unter ihnen werden die groben Ansammlungen von Sünde, die zur Ursache der Hölle werden, nun kurz dargelegt—jene, die durch Geist, Rede und Körper vollbracht werden.

तत्रthere / in that context
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेश/प्रसङ्गवाचक अव्यय (adverb)
येwhich (those)
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सम्बन्धसूचक सर्वनाम
पापनिचयाःaccumulations of sin
पापनिचयाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपाप + निचय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः—पापानां निचयाः (षष्ठी-तत्पुरुष)
स्थूलाःgross
स्थूलाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्थूल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (पापनिचयाः)
नरकहेतवःcauses of hell
नरकहेतवः:
Karta-samānādhikaraṇa (Predicate noun)
TypeNoun
Rootनरक + हेतु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः—नरकस्य हेतवः (षष्ठी-तत्पुरुष)
तेthose
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; अन्वयः—ते (पापनिचयाः)
समासेनbriefly / in summary
समासेन:
Prakara (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootसमास (प्रातिपदिक)
Formतृतीया-एकवचनरूपेण क्रियाविशेषणवत् (instrumental used adverbially): ‘संक्षेपेण’
कथ्यन्तेare described
कथ्यन्ते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकथ् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd person), बहुवचन; कर्मणि-प्रयोग (Passive), आत्मनेपद
मनःmind
मनः:
Samasa-anga (Compound member)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रातिपदिकरूप (समासपूर्वपद)
वाक्speech
वाक्:
Samasa-anga (Compound member)
TypeNoun
Rootवाच् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रातिपदिकरूप (समासपूर्वपद)
कायbody
काय:
Samasa-anga (Compound member)
TypeNoun
Rootकाय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रातिपदिकरूप (समासपूर्वपद)
साधनाः(sins) effected through mind, speech, and body
साधनाः:
Karta-samānādhikaraṇa (Predicate noun)
TypeNoun
Rootसाधन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः—मनः + वाक् + काय (इतरेतर-द्वन्द्व) + साधनाः (बहुव्रीहिवत् ‘साधन’/‘कृत्य’ अर्थे)

Mahākāla

Tirtha: Mahākāla-kṣetra (Ujjayinī)

Type: kshetra

Scene: Mahākāla enumerates the triad of instruments—manas, vāk, kāya—shown as symbolic flames or three streams converging, with a subtle vision of naraka as a cautionary backdrop fading behind the teaching scene.

M
Mahākāla

FAQs

Moral accountability spans all three instruments—mind, speech, and body—and gross wrongdoing bears heavy consequences.

No site is named; the verse introduces an ethical enumeration of pāpa.

None; it announces a structured listing of sinful actions by the threefold means.