Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 125

देवार्चनं च पूर्वाह्णे कार्याण्याहुर्महर्षयः । पालाशमासनं चैव पादुके दंतधावनम् । वर्जयेदासनं चैव पदा नाकर्षयेद्बुधः

devārcanaṃ ca pūrvāhṇe kāryāṇyāhurmaharṣayaḥ | pālāśamāsanaṃ caiva pāduke daṃtadhāvanam | varjayedāsanaṃ caiva padā nākarṣayedbudhaḥ

Die großen Weisen verkünden, dass die Verehrung der Devas am Vormittag, vor Mittag, zu vollziehen ist. Man soll auf einem Sitz aus Palāśa-Holz Platz nehmen, Sandalen tragen und die Zähne in rechter Weise reinigen. Der Verständige meide jede Respektlosigkeit gegenüber dem Sitz und ziehe ihn nicht mit dem Fuß umher.

deva-ārcanamworship of the gods
deva-ārcanam:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक) + ārcana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; तत्पुरुषः
caand
ca:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम्
pūrvāhṇein the forenoon
pūrvāhṇe:
Adhikaraṇa (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootpūrvāhṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्
kāryāṇithings to be done
kāryāṇi:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootkārya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचनम्
āhuḥhave said
āhuḥ:
Kriyā (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootah (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्; परस्मैपदम्
maharṣayaḥgreat sages
maharṣayaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootmaharṣi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
pālāśammade of palāśa wood
pālāśam:
Karman (Qualifier)
TypeAdjective
Rootpālāśa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; ‘āsanam’ इत्यस्य विशेषणम्
āsanamseat
āsanam:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootāsana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्
caand
ca:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम्
evaindeed/only
eva:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्ययम् (emphatic particle)
pādukesandals (pair)
pāduke:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootpādukā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्विवचनम्; प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd) द्विवचनरूपम्
daṃta-dhāvanamtooth-cleaning
daṃta-dhāvanam:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootdaṃta (प्रातिपदिक) + dhāvana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; तत्पुरुषः
varjayetshould avoid
varjayet:
Kriyā (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootvṛj/varj (धातु)
Formलोट्-लकारः (Imperative), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
āsanama seat
āsanam:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootāsana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
caand
ca:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम्
evaindeed
eva:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्ययम्
padāwith the foot
padā:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootpada (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘foot’ अर्थे
nanot
na:
Pratiṣedha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्ययम्
ākarṣayetshould drag/pull
ākarṣayet:
Kriyā (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootā-kṛṣ (धातु)
Formलोट्-लकारः (Imperative), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
budhaḥthe wise person
budhaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootbudha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages (deduced from Māheśvara-khaṇḍa context)

Listener: Pārthiva (king) implied from prior address

Scene: Forenoon temple courtyard: devotee seated on a palāśa-wood āsana, sandals set aside appropriately, offering flowers/water to a deity; an attendant carefully lifts the āsana by hand (not by foot).

D
Devas

FAQs

Worship is not only devotion but also disciplined reverence—time, posture, and respectful handling of sacred items matter.

No particular tīrtha is mentioned; the verse gives general pūjā-ācāra.

Perform deva-worship in the forenoon; use a palāśa seat; maintain decorum—do not drag the seat with the foot.