Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 119

इति तस्यवचः श्रुत्वा प्रीतस्तं शंकरोऽब्रवीत् । स्वायंभुवं यत्र लिंगं तत्र नित्यं वसाम्यहम्

iti tasyavacaḥ śrutvā prītastaṃ śaṃkaro'bravīt | svāyaṃbhuvaṃ yatra liṃgaṃ tatra nityaṃ vasāmyaham

Als Śaṅkara seine Worte hörte, sprach er erfreut zu ihm: „Wo immer ein svāyaṃbhuva (selbstmanifestierter) Liṅga ist, dort weile Ich ewig.“

इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/इत्यर्थक-अव्यय
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
वचःspeech/words
वचः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (श्रुत्वा इत्यस्य कर्म)
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala (Prior action)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive), पूर्वकालिक क्रिया
प्रीतःpleased
प्रीतः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्री (धातु) → प्रीत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (शंकरः)
तम्to him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
शंकरःŚaṅkara
शंकरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशंकर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन
अब्रवीत्said/spoke
अब्रवीत्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
स्वायंभुवम्self-manifest (svāyaṃbhuva)
स्वायंभुवम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्वायंभुव (प्रातिपदिक; स्व + आयंभुव)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; विशेषणम् (लिङ्गम्); तत्पुरुषः (स्वयम् + आयंभुवः/भवः)
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formस्थानवाचक-अव्यय (relative adverb)
लिङ्गम्the liṅga
लिङ्गम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formस्थानवाचक-अव्यय (correlative adverb)
नित्यम्always
नित्यम्:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक/अव्ययीभाववत्)
Formकालवाचक-अव्यय (adverbial accusative used as avyaya)
वसामिI dwell
वसामि:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootवस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Śiva (Śaṅkara)

Tirtha: Svāyaṃbhuva-liṅga sites (generic charter)

Type: kshetra

Scene: Śaṅkara, pleased, speaks a boon: wherever a svayambhu-liṅga stands, he dwells eternally; the scene shows multiple shrines subtly appearing in the background as a cosmic map of Śiva’s presence.

Ś
Śiva
Ś
Śaṅkara
S
Svāyaṃbhuva Liṅga

FAQs

Self-manifest sacred forms are understood as especially potent loci of divine presence and grace.

The verse glorifies any svāyaṃbhuva liṅga-sthala, implying that this very site is to be revered as a perpetual abode of Śiva.

No specific rite is commanded here; it establishes the doctrine of Śiva’s nitya-vāsa (eternal dwelling) at svāyaṃbhuva liṅgas, encouraging worship and pilgrimage.