Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 63

ध्रुवादूर्ध्वमसूर्यं चाप्यनक्षत्रमतारकम् । स्वतेजसा स्वशक्त्या चाधिष्ठितास्ते हि नित्यदा

dhruvādūrdhvamasūryaṃ cāpyanakṣatramatārakam | svatejasā svaśaktyā cādhiṣṭhitāste hi nityadā

Oberhalb von Dhruva gibt es weder Sonne noch Sternbild noch irgendeinen Stern. Und doch werden jene Bereiche ewig durch ihr eigenes Leuchten und ihre innewohnende Kraft getragen und gelenkt.

dhruvātfrom Dhruva/above Dhruva (starting point)
dhruvāt:
Apādāna (Source/Separation)
TypeNoun
Rootdhruva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन
ūrdhvamupwards/above
ūrdhvam:
Deśa-viśeṣaṇa (Directional)
TypeIndeclinable
Rootūrdhva (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; दिशावाचक क्रियाविशेषण (adverb: upwards/above)
asūryamsunless
asūryam:
Karma (Object)
TypeAdjective
Roota- + sūrya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; नञ्-समासार्थक नकार (sunless)
caand
ca:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
apialso
api:
Avadhāraṇa (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय; अपि (also/even)
anakṣatramwithout stars/constellations
anakṣatram:
Karma (Object)
TypeAdjective
Roota- + nakṣatra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; नञ्-नकार (starless/without constellations)
atārakamwithout tārakas (stars)
atārakam:
Karma (Object)
TypeAdjective
Roota- + tāraka (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; नञ्-नकार (without guiding stars)
svatejasāby their own radiance
svatejasā:
Karaṇa (Instrument/Means)
TypeNoun
Rootsva (प्रातिपदिक) + tejas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; तत्पुरुषः (‘स्वस्य तेजसा’)
svaśaktyāby their own power
svaśaktyā:
Karaṇa (Instrument/Means)
TypeNoun
Rootsva (प्रातिपदिक) + śakti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; तत्पुरुषः (‘स्वस्य शक्त्या’)
caand
ca:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
adhiṣṭhitāḥpresiding/established
adhiṣṭhitāḥ:
Kriyāviśeṣaṇa/Predicate (state)
TypeAdjective
Rootadhi + sthā (धातु) + kta (क्त) → adhiṣṭhita (कृदन्त)
Formक्तान्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण/विधेय (presided over/occupied)
tethey
te:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम
hiindeed
hi:
Nipāta (Particle)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formअव्यय; हेत्वर्थ/निश्चयार्थ निपात (indeed/for)
nityadāalways
nityadā:
Kāla-adhikaraṇa (Time)
TypeIndeclinable
Rootnitya (प्रातिपदिक) + dā (अव्यय-प्रत्ययार्थ)
Formअव्ययीभाव-समासः; कालवाचक अव्यय (always/at all times)

Lomaharṣaṇa (Sūta), per Māheśvarakhaṇḍa narrative convention

Tirtha: Ūrdhva-Dhruva region (trans-astral kṣetra)

Type: kshetra

Scene: A silent, dark-yet-luminous expanse above Dhruva: no sun or stars, only a subtle radiance emanating from the realm itself; Dhruva below as a single anchor-point fading into transcendence.

D
Dhruva

FAQs

Beyond visible lights lies a subtler order; the Purāṇa points to realities sustained by inner power, inviting contemplative insight.

No; this is a cosmological statement rather than a tīrtha-māhātmya passage.

None.