Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 37

चन्द्रस्य षोडशो भागो भार्गवश्च विधीयते । भार्गवात्पादहीनस्तु विज्ञेयोऽथ बृहस्पतिः

candrasya ṣoḍaśo bhāgo bhārgavaśca vidhīyate | bhārgavātpādahīnastu vijñeyo'tha bṛhaspatiḥ

Bhārgava (Venus) wird der sechzehnte Teil des Maßes des Mondes zugewiesen. Und Bṛhaspati (Jupiter) ist als um ein Viertel geringer als Bhārgava zu verstehen.

चन्द्रस्यof the Moon
चन्द्रस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootचन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
षोडशःsixteenth
षोडशः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootषोडश (संख्या-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; संख्या-विशेषण (भागः इति)
भागःpart, portion
भागः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
भार्गवःBhārgava (Venus/Śukra)
भार्गवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभार्गव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)
विधीयतेis assigned/ordained
विधीयते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootधा (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (passive); उपसर्ग-वि (वि+धा)
भार्गवात्from Bhārgava
भार्गवात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootभार्गव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन
पादहीनःlacking a quarter
पादहीनः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपाद + हीन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः तत्पुरुष (पादेन हीनः = lacking a quarter) विशेषण (बृहस्पतिः इति)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविशेषार्थक/विरोधार्थक अव्यय (particle)
विज्ञेयःis to be known
विज्ञेयः:
Kriya (Predicative/विधेय)
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु)
Formतव्यत्/य-प्रत्ययान्त कृदन्त (विधिलिङ्गार्थे, gerundive: to be known), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अथthen
अथ:
Sambandha (Sequencer/अनुक्रम)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक अव्यय (then/now)
बृहस्पतिःBṛhaspati (Jupiter)
बृहस्पतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootबृहस्पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages (deduced from Māheśvara-khaṇḍa framing)

Scene: A cosmographic chart: the Moon as a reference circle divided into sixteen parts; Venus marked as one part; Jupiter shown slightly smaller (one quarter less than Venus), with guru iconography subtly overlaying the planets (staff, rosary).

C
Candra
B
Bhārgava (Śukra/Venus)
B
Bṛhaspati (Jupiter)

FAQs

It presents the Purāṇic vision of an ordered cosmos, encouraging reverence for divine law (ṛta) that structures creation.

No specific tīrtha is named in this verse; the focus is cosmological measurement rather than site-māhātmya.

None; the verse gives proportional measures for celestial bodies.