Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 41

मेरोर्दक्षिणतश्चैव त्रयो मर्यादपर्वताः । निषधो हेमकूटश्च हिमवानिति ते त्रयः

merordakṣiṇataścaiva trayo maryādaparvatāḥ | niṣadho hemakūṭaśca himavāniti te trayaḥ

Südlich des Meru stehen drei Grenzberge: Niṣadha, Hemakūṭa und Himavān—das sind die drei.

मेरोःof Meru
मेरोः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमेरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन
दक्षिणतःto the south (of)
दक्षिणतः:
Adhikarana (Locative sense/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootदक्षिण (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; दिशावाचक-क्रियाविशेषण (directional adverb)
and
:
Samuccaya (Coordination/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
एवindeed
एव:
Avadharana (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय (particle of emphasis)
त्रयःthree
त्रयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootत्रि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन; संख्यावाचक
मर्यादपर्वताःboundary-mountains
मर्यादपर्वताः:
Karta (Subject complement/कर्ता-सम्बन्धी)
TypeNoun
Rootमर्यादा (प्रातिपदिक) + पर्वत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (मर्यादायाः पर्वताः)
निषधःNiṣadha (mountain)
निषधः:
Karta (Member of list/कर्ता)
TypeNoun
Rootनिषध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
हेमकूटःHemakūṭa (golden peak)
हेमकूटः:
Karta (Member of list/कर्ता)
TypeNoun
Rootहेम (प्रातिपदिक) + कूट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारय/तत्पुरुष-समास (हेममयः कूटः)
and
:
Samuccaya (Coordination/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
हिमवान्Himavān (Himalaya)
हिमवान्:
Karta (Member of list/कर्ता)
TypeNoun
Rootहिमवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
इतिthus/namely
इति:
Quotation marker (इति)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन; सर्वनाम
त्रयःthree
त्रयः:
Karta (Predicate nominative/कर्ता-समाना)
TypeNoun
Rootत्रि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन; संख्यावाचक (ते इति विशेषणवत्)

Lomaharṣaṇa (Sūta), narrating to the sages (deduced from Māheśvarakhaṇḍa context)

Tirtha: Meru (cosmic kṣetra) and maryādā-parvatas of Jambūdvīpa

Type: kshetra

Scene: A luminous Mount Meru at the center, with three southern boundary ranges labeled Niṣadha, Hemakūṭa, and Himavān forming a protective arc; sages point with staffs to the directions, mapping the world.

M
Meru
N
Niṣadha
H
Hemakūṭa
H
Himavān

FAQs

By describing ‘boundaries’ (maryādā), the text highlights cosmic restraint and order—an echo of the dharmic principle of limits and right measure.

No single pilgrimage site; it identifies the southern boundary mountains associated with Meru in Purāṇic geography.

None.