Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 23

पृथ्वी सागरपर्यंता दृष्टा सर्वा तदानघ । महीनाम नदी पुण्या सर्वतीर्थमयी शुभा

pṛthvī sāgaraparyaṃtā dṛṣṭā sarvā tadānagha | mahīnāma nadī puṇyā sarvatīrthamayī śubhā

O Makelloser, ich sah die ganze Erde bis an den Rand des Ozeans. Es gibt einen heiligen Fluss namens Mahī — glückverheißend, rein und in sich die Kraft aller Tīrthas tragend.

पृथ्वीthe earth
पृथ्वी:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपृथ्वी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
सागरपर्यन्ताextending up to the ocean
सागरपर्यन्ता:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसागर + पर्यन्त (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (सागरस्य पर्यन्तः); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्
दृष्टाwas seen
दृष्टा:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√दृश् (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त-प्रत्यय), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि-प्रयोगार्थः (seen)
सर्वाentire, all
सर्वा:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्
तदाthen
तदा:
Kala-adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (then)
अनघO sinless one
अनघ:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootअनघ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
महीनाम्of the earths/lands
महीनाम्:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootमही (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
नदीriver
नदी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनदी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
पुण्याholy, meritorious
पुण्या:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्
सर्वतीर्थमयीconsisting of all sacred fords
सर्वतीर्थमयी:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व + तीर्थ + मय (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (सर्वाणि तीर्थानि यस्यां/यस्याः मयत्वेन); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्
शुभाauspicious
शुभा:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्

Bhṛgu (contextual, continuing narration to Nārada)

Tirtha: Mahī-nadī

Type: kshetra

Listener: Nārada

Scene: Bhṛgu describes the earth surveyed to the ocean’s rim, then points to the Mahī as a luminous ribbon of water, surrounded by tīrtha-symbols (miniature shrines, sages, and devas) suggesting ‘all tīrthas within’.

M
Mahī (river)
S
Sāgara (ocean)
T
Tīrtha
N
Nārada (listener, contextual)

FAQs

Certain sacred rivers are portrayed as concentrated sanctuaries—approaching them is akin to visiting many tīrthas at once.

Mahī-nadī is praised as sarvatīrthamayī (embodying all tīrthas).

No explicit rite here; it establishes the river’s exceptional sanctity, implying pilgrimage and bathing will be meritorious.