Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 5

तदहं संप्रवक्ष्यामि यद्विधेयं तवाधुना । अथान्य स्त्रीप्रवेशे तु समीपे तु पिनाकिनः

tadahaṃ saṃpravakṣyāmi yadvidheyaṃ tavādhunā | athānya strīpraveśe tu samīpe tu pinākinaḥ

„Darum will ich dir jetzt sagen, was du zu tun hast. Doch was den Eintritt irgendeiner anderen Frau in die Nähe des Pinākin (Śiva) betrifft …“

तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; ‘तत्’ = ‘तद् विषयम्/तत्’
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
संप्रवक्ष्यामिI will explain
संप्रवक्ष्यामि:
Kriyā (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु) + सम्+प्र (उपसर्ग)
Formलृट् (Simple Future/लृट्), प्रथमपुरुष? actually उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपदम्; ‘I shall explain/tell’
यत्what/that which
यत्:
Karma (Object of ‘explain’/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; सम्बन्धसूचक relative ‘which/what’
विधेयम्to be done, proper to be done
विधेयम्:
Viśeṣaṇa (Qualifies ‘यत्’/विशेषण)
TypeAdjective
Rootविधेय (कृदन्त/प्रातिपदिक; √धा with vi-? in sense ‘to be done/ordained’)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; भाव्य/कर्तव्य-अर्थ (gerundive)
तवfor you / of you
तव:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
अधुनाnow
अधुना:
Kāla-adhikaraṇa (Time adjunct/काल)
TypeIndeclinable
Rootअधुना (अव्यय)
Formअव्यय (कालवाचक adverb)
अथthen/now
अथ:
Sambandha/Discourse marker (प्रस्ताव)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय (अनन्तर/प्रस्तावक particle)
अन्यother
अन्य:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसक? here as adjective to implied ‘जनः/स्त्री’; प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन (elliptic)
स्त्रीप्रवेशेin the entry/approach of a woman
स्त्रीप्रवेशे:
Adhikaraṇa (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्त्री + प्रवेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; तत्पुरुषः—स्त्रियाः प्रवेशः
तुbut/indeed
तु:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (विरोध/विशेषार्थक particle)
समीपेnear
समीपे:
Adhikaraṇa (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसमीप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
तुindeed
तु:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (निपात)
पिनाकिनःof Pinākin (Śiva)
पिनाकिनः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपिनाकिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; ‘पिनाकधारी’ (शिवः)

Devatā (maternal/guardian figure) speaking within the narrative

Tirtha: Pinākin-sannidhi (Śiva’s immediate precinct)

Type: kshetra

Scene: A didactic turn: the speaker begins to lay down what must be done, introducing a restriction concerning any other woman’s entry near Śiva (Pinākin).

P
Pinākin (Śiva)
D
Devatā
G
Girisutā/Girijā (implied addressee)

FAQs

Dharma is also guidance—right action is clarified through instruction, especially when approaching the divine.

No tīrtha is specified; the focus is on devotional protocol around Śiva (Pinākin).

An instruction begins (about what should be done and about access/proximity), but the specific prescription is completed in subsequent verses.