Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 10

Devanagari script

ज्ञात्वा गतां गिरिसुतां पितुर्वैरमनुस्मरन् । आडिर्नाम बकभ्राता रहस्यांतरप्रेक्षकः

Transliteration

jñātvā gatāṃ girisutāṃ piturvairamanusmaran | āḍirnāma bakabhrātā rahasyāṃtaraprekṣakaḥ

Translation

Als er erfuhr, dass die Tochter des Berges fortgegangen war, und an die Feindschaft seines Vaters erinnernd, gab es einen namens Āḍi—Bruder des Baka—der von innen her Geheimnisse ausspähte.

Word by Word

• ज्ञात्वा: having known
• ज्ञात्वा: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Indeclinable
• Root: ज्ञा (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund)

• गताम्: gone
• गताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: गम् (धातु) → गत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle)

• गिरिसुताम्: the daughter of the mountain (Pārvatī)
• गिरिसुताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गिरि (प्रातिपदिक) + सुता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; तत्पुरुषसमासः (गिरेः सुता)

• पितुः: of (his) father
• पितुः: Sambandha (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन

• वैरम्: enmity
• वैरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वैर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• अनुस्मरन्: remembering
• अनुस्मरन्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: अनु- (उपसर्ग) + स्मृ (धातु)
• Form: वर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• आडिः: Āḍi
• आडिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: आडि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; व्यक्तिनाम (proper noun)

• नाम: by name
• नाम: Sambandha (Apposition/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (अव्यय)
• Form: निपात (particle) — ‘named/called’

• बकभ्राता: brother of Baka
• बकभ्राता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: बक (प्रातिपदिक) + भ्रातृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; तत्पुरुषसमासः (बकस्य भ्राता)

• रहस्य: of a secret
• रहस्य: Sambandha (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: रहस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन

• अन्तर: inner
• अन्तर: Sambandha (Compound-member/समासाङ्ग)
• Type: Noun
• Root: अन्तर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासपूर्वपद (within compound)

• प्रेक्षकः: one who watches secrets / spy
• प्रेक्षकः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: प्र- (उपसर्ग) + ईक्ष् (धातु) → प्रेक्षक (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कृदन्त-प्रातिपदिक (ण्वुल्/अक-प्रत्ययान्त agent noun); तत्पुरुषसमासः (रहस्य-अन्तर-प्रेक्षकः = secret-inner-observer)

Speaker

Narrator (Sūta/Lomaharṣaṇa)

Visual Art Cues

Scene: A shadowy asura (Āḍi) concealed behind rocks/trees, eyes fixed toward the tapas-performing Girisutā; visual emphasis on secrecy and intent.

Characters & Entities

• Girisutā (Pārvatī)
• Āḍi
• Baka

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Unresolved hostility (vaira) drives harmful intent; dharma warns that inner enmity becomes outward action.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is mentioned; the verse introduces an antagonist figure in the narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is narrative characterization (enmity, spying).