Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 67

मूर्ध्नि शूलं जनयसे स्वैर्दोषैर्मामदिक्षिपन् । यत्त्वं मामाह कृष्णेति महाकालोऽसि विश्रुतः

mūrdhni śūlaṃ janayase svairdoṣairmāmadikṣipan | yattvaṃ māmāha kṛṣṇeti mahākālo'si viśrutaḥ

Du erzeugst einen Stachel des Schmerzes in meinem Kopf durch deine eigenen Fehler, während du mir die Schuld gibst. Da du mich 'dunkel' nennst, bist du wahrlich als Mahākāla berühmt!

मूर्ध्निon (my) head
मूर्ध्नि:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमूर्धन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग (प्रयोगे भेदः), सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन (Singular)
शूलम्pain; a spike-like ache
शूलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशूल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)
जनयसेyou produce/cause
जनयसे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन (Singular), आत्मनेपद
स्वैःby your own
स्वैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootस्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), बहुवचन (Plural)
दोषैःfaults; defects
दोषैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootदोष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), बहुवचन (Plural)
माम्me
माम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)
अदिक्षिपन्insulting/abusing (me)
अदिक्षिपन्:
Karta (Subject/कर्ता) (विशेषणरूपेण)
TypeVerb
Rootक्षिप् (धातु) + अति (उपसर्ग)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (Present active participle), पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
यत्since; because
यत्:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसम्बन्धाव्यय (relative particle)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
माम्me
माम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)
आहsaid
आह:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअह्/ब्रू (धातु; आह = परोक्षभूत/परस्मैपद-रूप)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
कृष्णO Kṛṣṇa
कृष्ण:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootकृष्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), सम्बोधन-प्रथमा (Vocative/Nominative-like), एकवचन (Singular)
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरणसूचक-अव्यय (quotative particle)
महाकालःMahākāla (the Great Time; a name)
महाकालः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहाकाल (प्रातिपदिक: महा + काल)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
असिyou are
असि:
Kriya (Copula/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
विश्रुतःwell-known; renowned
विश्रुतः:
Karta (Predicate adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootविश्रुत (कृदन्त-प्रातिपदिक; वि + श्रु धातु, क्त-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle used adjectivally), पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन (Singular)

Girijā (Pārvatī)

Scene: Pārvatī, pained and indignant, gestures toward her head as if struck by a spike of pain; Śiva stands calm yet enigmatic, the word ‘Mahākāla’ hovering as a dark aura of time behind him.

G
Girijā
P
Pārvatī
Ś
Śiva
M
Mahākāla

FAQs

Harsh labels intensify suffering; dharma recommends truthful, non-injurious speech (ahiṃsā in vāc).

Mahākāla is a major Śiva form associated with Ujjain (Mahākāleśvara), but this verse itself does not explicitly narrate a tīrtha-māhātmya.

None.