Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 66

Devanagari script

जनहास्यकरं सर्वं त्वयारब्धमसांप्रतम् । स्त्रीभावाद्भूतिसंपर्क्कः कथं चाभिमतस्तव

Transliteration

janahāsyakaraṃ sarvaṃ tvayārabdhamasāṃpratam | strībhāvādbhūtisaṃparkkaḥ kathaṃ cābhimatastava

Translation

Alles, was du begonnen hast, ist zur Unzeit und wird zum Anlass öffentlichen Gelächters. Und du, in der Gestalt einer Frau, wie kann dir der Kontakt mit heiliger Asche (bhasma) begehrenswert sein?

Word by Word

• जनहास्यकरम्: causing people’s laughter
• जनहास्यकरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: जन + हास्य + कर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; विशेषणम्; समासः—तत्पुरुषः (जनस्य हास्यं करोति)

• सर्वम्: everything
• सर्वम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन

• त्वया: by you
• त्वया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: त्रिलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; सर्वनाम

• आरब्धम्: undertaken/begun
• आरब्धम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Verb
• Root: आ-रभ् (धातु) + क्त (प्रत्यय)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त-प्रत्यय), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि प्रयोगे ‘undertaken’

• असांप्रतम्: improper/untimely
• असांप्रतम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: अ + सांप्रतम् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; विशेषणम् (अयुक्त/अनुचित)

• स्त्रीभावात्: from womanhood/femininity
• स्त्रीभावात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: स्त्री + भाव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (स्त्रियाः भावः)

• भूतिसंपर्कः: contact/association with ashes (bhūti)
• भूतिसंपर्कः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भूति + संपर्क (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (भूतेः संपर्कः)

• कथम्: how?
• कथम्: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: कथम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रश्नार्थक

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक (and)

• अभिमतः: approved/desired
• अभिमतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अभि-√मन् (धातु) + क्त (प्रत्यय) / अभिमत (प्रातिपदिक)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम्

• तव: by you/your
• तव: Sambandha (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: त्रिलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; सर्वनाम

Speaker

A brahmacārin critic (implied to be Śiva in disguise) addressing Pārvatī

Skanda Dialogue

Listener: Pārvatī

Visual Art Cues

Scene: Ascetics warn that Pārvatī’s actions invite laughter and question her desire to touch sacred ash; Pārvatī stands poised, absorbing insult, with bhasma and śūla imagery implied.

Characters & Entities

• Pārvatī
• Śiva (implied)
• Bhūti (vibhūti/sacred ash)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Social mockery and conventional notions of propriety are obstacles; sincere devotion transcends them.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is mentioned.

What ritualistic prescription is mentioned?

Only a reference to bhūti (sacred ash) as a Shaiva mark; no explicit ritual instruction appears.