Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 167

लोकावसाद मेकत्र लोकोद्धरणमेकतः । चराचराणि भूतानि भयविस्मयवंति च

lokāvasāda mekatra lokoddharaṇamekataḥ | carācarāṇi bhūtāni bhayavismayavaṃti ca

Auf der einen Seite war der Untergang der Welten, auf der anderen ihre Erhebung und Rettung. Alle Wesen—bewegliche wie unbewegliche—waren von Furcht und Staunen erfüllt.

लोकावसादःdecline of the world
लोकावसादः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक) + अवसाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (लोकस्य अवसादः)
एकत्रin one place / on one side
एकत्र:
Adhikarana (Locative sense/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootएकत्र (अव्यय)
Formअव्यय; स्थानवाचक क्रियाविशेषण (adverb of place)
लोकोद्धरणम्uplift/saving of the world
लोकोद्धरणम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक) + उद्धरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd Nom/Acc), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (लोकस्य उद्धरणम्)
एकतःon the other side / on one side
एकतः:
Adhikarana (Locative sense/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootएकतः (अव्यय)
Formअव्यय; दिशावाचक क्रियाविशेषण (adverb: on one side)
चराचराणिmoving and unmoving
चराचराणि:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootचर (धातु √चर्) + अचर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd Nom/Acc), बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः (चराणि च अचराणि च)
भूतानिbeings
भूतानि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभूत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
भयविस्मयवन्तिhaving fear and astonishment
भयविस्मयवन्ति:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootभय (प्रातिपदिक) + विस्मय (प्रातिपदिक) + वत् (प्रत्यय)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd Nom/Acc), बहुवचन; उपपद-समास/समाहार-द्वन्द्व-आधारितः (भयश्च विस्मयश्च तौ यस्य) + वत्-प्रत्ययान्त
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक निपात (conjunction)

Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages (deduced from Māheśvarakhaṇḍa context)

Listener: Pārtha (as addressed in the surrounding narration)

Scene: A split cosmic tableau: one side shows worlds collapsing into darkness and smoke; the other shows a radiant surge of protection, as beings—animals, trees, mountains, gods—tremble in fear yet gaze in astonishment at the saving power.

FAQs

Dharma is portrayed as world-sustaining: its victory is the ‘uplift of the worlds,’ while adharma leads to collapse.

No tīrtha is mentioned in this verse.

None.