Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 152
Devanagari script
पुरंदरस्येष्वसनप्रमुक्तो मध्यार्कविंवं वपुषा विडंबयन्
Transliteration
puraṃdarasyeṣvasanapramukto madhyārkaviṃvaṃ vapuṣā viḍaṃbayan
Translation
Vom Bogen Purandaras gelöst, verspottete er die Scheibe der Mittagssonne durch den Glanz seiner eigenen Gestalt.
Word by Word
पुरंदरस्यof Purandara (Indra)
पुरंदरस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपुरंदर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
इष्वसनthe bow
इष्वसन:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइष्वासन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; (धनुष्/धनुर्धर-सम्बद्ध)
प्रमुक्तःreleased/let loose
प्रमुक्तः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्र + मुच् (धातु) → प्रमुक्त (कृदन्त, क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/भूतकृत् (past passive participle)
मध्यmid-
मध्य:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमध्य (प्रातिपदिक)
Formसमासपूर्वपद; (मध्य + अर्क) कर्मधारय-समासे अव्ययवत् उपपद; अर्थः ‘मध्यस्थः’
अर्कsun (midday sun)
अर्क:
Visheshya (Head of compound/विशेष्य)
TypeNoun
Rootअर्क (प्रातिपदिक)
Formसमासोत्तरपद; पुंलिङ्ग, षष्ठी-तत्पुरुषार्थे कर्मधारयसमासे; (मध्यार्क = मध्याह्नसूर्यः)
विंवम्disk/orb
विंवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविंव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
वपुषाwith (its) form/body
वपुषा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootवपुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
विडंबयन्mocking/resembling (as if)
विडंबयन्:
Karta (Agent as participle/कर्ता)
TypeVerb
Rootवि + डम्ब् (धातु) → विडंबयत् (कृदन्त, शतृ)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकाले कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; परस्मैपदी धातोः वर्तमान-कर्तरि ‘-यन्’ रूपम्
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta), narrating to the sages (deduced)
Visual Art Cues
Scene: A radiant missile released from Indra’s bow streaks across a noon-bright sky, its own luster eclipsing the solar disc; gods watch from the clouds as the weapon arcs toward the asura host.
Characters & Entities
P
Purandara (Indra)M
midday sun (madhyārka)FAQs
Dharma’s force is depicted as luminous and unmistakable—truth and rightful power shine forth, dispelling darkness and doubt.
None; the verse is a poetic description within a battle scene.
None.