Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 30

Devanagari script

भूमिर्दिशश्च विदिशो बामजालमया बुभुः । दृष्ट्वा तदस्त्रमाहात्म्यं सेनानीर्ग्रसनोऽसुरः

Transliteration

bhūmirdiśaśca vidiśo bāmajālamayā bubhuḥ | dṛṣṭvā tadastramāhātmyaṃ senānīrgrasano'suraḥ

Translation

Erde, Himmelsrichtungen und Zwischenrichtungen wurden von einer linksläufigen, netzgleichen Schlinge erfüllt. Als der Dämonenfeldherr Grasana die Macht jenes Geschosses sah, ergriff ihn Schrecken und Bangnis.

Word by Word

• भूमिः: the earth
• भूमिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भूमि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• दिशः: the directions
• दिशः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दिश् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• विदिशः: the intermediate directions
• विदिशः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विदिश् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• वामजालमयाः: made of a leftward/contrary net (entanglement)
• वामजालमयाः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वाम (प्रातिपदिक) + जाल (प्रातिपदिक) + मय (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (भूमिः/दिशः/विदिशः इत्येषाम्); समासः—तत्पुरुषः (वामस्य जालम्) + तद्धितान्त ‘मय’ (made of)

• बभूवुः: became
• बभूवुः: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथम-पुरुष, बहुवचन

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Kriya (Absolutive/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय-भाव (gerund)

• तत्: that
• तत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (अस्त्रमाहात्म्यम् इत्यस्य)

• अस्त्रमाहात्म्यम्: the weapon’s greatness/power
• अस्त्रमाहात्म्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अस्त्र (प्रातिपदिक) + माहात्म्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (अस्त्रस्य माहात्म्यम्)

• सेनानीः: the commander
• सेनानीः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सेनानी (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• ग्रसनः: Grasana (name/‘devourer’)
• ग्रसनः: Karta (Apposition)
• Type: Noun
• Root: ग्रसन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; नाम (proper name/epithet)

• असुरः: the demon
• असुरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: असुर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सेनानीः/ग्रसनः इत्यस्य विशेष्य-सम्बन्धे (apposition)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating to the sages (deduced from Māheśvarakhaṇḍa narrative frame)

Visual Art Cues

Scene: A vast, left-spiraling net spreads across earth and sky, binding the horizons; the demon commander Grasana recoils, eyes widened, as the world seems webbed.

Characters & Entities

• Grasana

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Cosmic power overwhelms all directions; pride collapses when one witnesses the true potency of dharma-protected divine force.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is named in this verse; it is part of a Kaumārikākhaṇḍa battle narration rather than a site-māhātmya passage.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse focuses on battlefield description and the terror of a divine missile.