Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 53

Devanagari script

दिव्यनानास्त्रतीक्ष्णार्चिरारुह्यागात्सुराहवम् । तत्रापश्यत देवेंद्रं भयभीतमभिद्रुतम्

Transliteration

divyanānāstratīkṣṇārcirāruhyāgātsurāhavam | tatrāpaśyata deveṃdraṃ bhayabhītamabhidrutam

Translation

Auf ein göttliches Waffenwerk, strahlend und scharf lodernd, stieg er empor und eilte zum Schlachtfeld der Götter. Dort sah er Indra—von Furcht ergriffen, fliehend und verfolgt.

Word by Word

• दिव्य: divine
• दिव्य: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दिव्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे/पुंलिङ्गे समासपूर्वपदत्वेन; विशेषणम् (अस्त्र)

• नाना: various
• नाना: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: नाना (अव्यय/प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय-विशेषणम् (indeclinable adjective)

• अस्त्र: weapons
• अस्त्र: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गम्; समासाङ्ग (compound member)

• तीक्ष्ण: sharp / intense
• तीक्ष्ण: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तीक्ष्ण (प्रातिपदिक)
• Form: समासपूर्वपदत्वेन; विशेषणम् (अर्चिस्)

• अर्चिः: flame / radiance
• अर्चिः: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अर्चिस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गम्; समासाङ्ग (compound member)

• आरुह्य: having mounted
• आरुह्य: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: रुह् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययम् (Absolutive/Gerund); उपसर्गः आ-

• अगात्: went
• अगात्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लुङ् (Aorist), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम्; परस्मैपदम्

• सुराहवम्: the battle of the gods
• सुराहवम्: Karma (Goal/Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सुर + आहव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचनम्

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्ययम् (adverb of place)

• अपश्यत: saw
• अपश्यत: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: लङ् (Imperfect), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम्; परस्मैपदम्

• देवेन्द्रम्: Devendra (Indra)
• देवेन्द्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: देव + इन्द्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचनम्

• भयभीतम्: afraid
• भयभीतम्: Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: भय + भीत (कृदन्त-प्रातिपदिक; √भी)
• Form: पुंलिङ्गः, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचनम्; विशेषणम् (देवेन्द्रम्)

• अभिद्रुतम्: being rushed at / pursued
• अभिद्रुतम्: Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अभि + द्रुत (कृदन्त-प्रातिपदिक; √द्रु)
• Form: पुंलिङ्गः, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचनम्; भूतकर्मणि कृदन्त (PPP); विशेषणम् (देवेन्द्रम्)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced)

Visual Art Cues

Scene: Garuḍa (or the divine agent) mounts a blazing, weapon-radiant conveyance and rushes into the gods’ battle; Indra is seen fleeing in terror, chased by a formidable foe.

Characters & Entities

• Indra (Devendra)
• Devas (Suras)
• Garuḍa (implied from prior verse)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even the highest worldly power (Indra) is vulnerable; true refuge lies in divine support aligned with dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

None; the verse describes a celestial battlefield rather than a pilgrimage site.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.