Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 52

तमुवाच ततो दैत्यं विरंचोऽमरनायकः । न युज्यते विना मृत्युं देहिनो देहधारणम् । जातस्य हि ध्रुवो मृत्युः सत्यमेतच्छ्रुतीरितम्

tamuvāca tato daityaṃ viraṃco'maranāyakaḥ | na yujyate vinā mṛtyuṃ dehino dehadhāraṇam | jātasya hi dhruvo mṛtyuḥ satyametacchrutīritam

Da sprach Virañca (Brahmā), der Führer der Unsterblichen, zu jenem Daitya: „Für ein verkörpertes Wesen ziemt es sich nicht, den Leib ohne Tod zu tragen. Wer geboren ist, dessen Tod ist gewiss—so ist die Wahrheit, wie es die Śruti verkündet.“

tamhim
tam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन, सर्वनाम
uvācasaid
uvāca:
Kriya (Action/Verb)
TypeVerb
Root√vac (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपद
tataḥthen
tataḥ:
Adhikarana (Temporal)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय)
Formअव्यय, अव्यय-प्रकारः—काल/क्रमवाचक (adverb of sequence)
daityamthe demon
daityam:
Karma (Object; apposition to tam)
TypeNoun
Rootdaitya (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
viraṃcaḥVirañca (Brahmā)
viraṃcaḥ:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootviraṃc (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (ब्रह्मा)
amara-nāyakaḥleader of the gods
amara-nāyakaḥ:
Karta (Appositional to viraṃcaḥ)
TypeNoun
Rootamara + nāyaka (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (leader of the immortals)
nanot
na:
Sambandha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेध-निपात (negation)
yujyateis proper/possible
yujyate:
Kriya (Action/Verb)
TypeVerb
Root√yuj (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद; भावे प्रयोगः (impersonal: 'is proper/possible')
vināwithout
vinā:
Sambandha (Exclusion)
TypeIndeclinable
Rootvinā (अव्यय)
Formअव्यय, उपसर्गार्थक-पूर्वपद/निपात; विना + द्वितीया (without)
mṛtyumdeath
mṛtyum:
Karma (Object of vinā)
TypeNoun
Rootmṛtyu (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
dehinaḥof an embodied being
dehinaḥ:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootdehin (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी (Genitive), एकवचन
deha-dhāraṇammaintenance/holding of the body
deha-dhāraṇam:
Karta (Subject of yujyate)
TypeNoun
Rootdeha + dhāraṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (holding of the body)
jātasyaof one who is born
jātasya:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootjāta (√jan धातु, क्त-प्रत्यय)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी (Genitive), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (born)
hifor/indeed
hi:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formहेतौ/निश्चये निपात (indeed/for)
dhruvaḥcertain
dhruvaḥ:
Visheshana (Qualifier of mṛtyuḥ)
TypeAdjective
Rootdhruva (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
mṛtyuḥdeath
mṛtyuḥ:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootmṛtyu (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
satyamtrue
satyam:
Karta (Predicate)
TypeAdjective
Rootsatya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विधेय-विशेषण (predicative)
etatthis
etat:
Karta (Subject of implied 'is')
TypeNoun
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
śruti-īritamdeclared by the Veda
śruti-īritam:
Visheshana (Qualifier of etat)
TypeAdjective
Rootśruti (प्रातिपदिक) + īrita (√īr धातु, क्त-प्रत्यय)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; समासः—तत्पुरुष (uttered/declared by śruti)

Brahmā (Virañca)

Listener: Ṛṣis (frame)

Scene: Brahmā (Virañca) calmly instructs the daitya: embodied existence cannot be deathless; śruti itself declares death certain for the born.

B
Brahmā (Virañca)
A
Amaras (Devas)
Ś
Śruti
T
Tāraka

FAQs

Embodiment implies impermanence; even divine boons cannot overturn the Vedic law that birth culminates in death.

None; the verse teaches universal dharma grounded in śruti rather than a place-māhātmya.

None; it is a doctrinal statement about mortality and Vedic authority.