Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 32

Devanagari script

स तु प्राप्तमहाराज्यस्तारकः पांडुसत्तम । उवाच दानवश्रेष्ठान्युक्तियुक्तमिदं वचः

Transliteration

sa tu prāptamahārājyastārakaḥ pāṃḍusattama | uvāca dānavaśreṣṭhānyuktiyuktamidaṃ vacaḥ

Translation

Nachdem Tāraka jene große Herrschaft erlangt hatte—o Bester der Pāṇḍus—sprach er zu den vornehmsten Dānavas diese Worte, wohlbegründet und von kluger Strategie getragen.

Word by Word

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम

• तु: but / indeed
• तु: Sambandha/Discourse particle
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: निपातः (particle)

• प्राप्तमहाराज्यः: having obtained the great kingdom
• प्राप्तमहाराज्यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: प्राप्त-महा-राज्य (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् ('महारााज्यं प्राप्तः')

• तारकः: Tāraka
• तारकः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तारक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• पाण्डुसत्तम: O best of the Pāṇḍus
• पाण्डुसत्तम: Sambodhana (Address)
• Type: Noun
• Root: पाण्डु-सत्तम (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः (8th/Vocative), एकवचनम्; संबोधनम्

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकारः (Perfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

• दानवश्रेष्ठान्: the best of the Dānavas
• दानवश्रेष्ठान्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दानव-श्रेष्ठ (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (2nd/Accusative), बहुवचनम्

• युक्तियुक्तम्: reasonable / well-argued
• युक्तियुक्तम्: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: युक्ति-युक्त (प्रातिपदिक; समास)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (वचसः)

• इदम्: this
• इदम्: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (वचसः)

• वचः: speech / words
• वचः: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वचस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

Speaker

Lomaharṣaṇa (Sūta), narrating to the sages

Skanda Dialogue

Listener: ‘Pāṇḍusattama’ (epic-style addressee within the narration)

Visual Art Cues

Scene: Tāraka in council, standing or seated slightly elevated, addressing the foremost Dānavas; gestures of command and persuasion; attentive, armored asuras in semicircle.

Characters & Entities

• Tāraka
• Dānavas
• Pāṇḍus (address)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even adharma often presents itself with persuasive “reasoning”; discernment (viveka) is needed to judge aims, not just arguments.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No site is mentioned in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.