Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 64

परभुक्ता यथा नारी परभुक्तामिवस्रजम् । यच्च त्रिभुवनेष्वस्ति सारं तन्मम कथ्यताम्

parabhuktā yathā nārī parabhuktāmivasrajam | yacca tribhuvaneṣvasti sāraṃ tanmama kathyatām

Wie eine Frau, die ein anderer genossen hat, zu meiden ist, und wie ein Kranz, den ein anderer schon getragen hat—so ist auch diese Herrschaft. Sage mir, was die wahre Essenz ist, die in den drei Welten besteht.

पर-भुक्ताenjoyed by another
पर-भुक्ता:
Kartā-samānādhikaraṇa (Adjectival to nārī/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक) + भुक्त (कृदन्त; भुज्-धातोः क्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (परेण भुक्ता)
यथाas, like
यथा:
Upamāna-marker (Comparison/उपमा)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय, उपमानार्थ (comparative particle)
नारीa woman
नारी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनारी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
पर-भुक्ताम्enjoyed by another
पर-भुक्ताम्:
Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक) + भुक्त (कृदन्त; भुज्-धातोः क्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (परेण भुक्ताम्)
इवlike
इव:
Upamāna-marker (Comparison/उपमा)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमान-निपात (particle of comparison)
स्रजम्garland
स्रजम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्रज् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
यत्whatever (that which)
यत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धबोधकः (relative pronoun)
and
:
Samuccaya (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-निपात
त्रि-भुवनेषुin the three worlds
त्रि-भुवनेषु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootत्रि (प्रातिपदिक) + भुवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), बहुवचन; द्विगु-समासः (त्रीणि भुवनानि)
अस्तिexists, is
अस्ति:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
सारम्essence, best part
सारम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसार (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अत्र कर्मरूपेण
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अत्र ‘that’ (referring to sāram)
ममto me / my
मम:
Sampradana (Recipient as ‘to me’ sense/सम्प्रदानार्थ)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन
कथ्यताम्let (it) be told
कथ्यताम्:
Kriya (Request/आज्ञार्थक्रिया)
TypeVerb
Rootकथ् (धातु)
Formलोट् (Imperative), कर्मणि (passive), प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘let it be told’

Vajrāṅga

Scene: Vajrāṅga gestures toward a discarded crown and a wilted garland, comparing them to ‘parabhukta’ objects; his gaze lifts upward as he asks for the essence of the three worlds.

V
Vajrāṅga
T
Trailokya/Tribhuvana

FAQs

Discernment rejects borrowed pleasures and asks for the highest spiritual essence beyond status, enjoyment, and dominion.

No site is mentioned; the verse is a philosophical pivot toward seeking the ultimate sāra (highest good).

No ritual is stated; the instruction is an inner discipline—turning from desire toward inquiry into the supreme good.