Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 65

स्कंद उवाच । कृतानुज्ञा जनेत्रा सा क्षेत्रे परमपावने । तपस्तताप परमं यदसाध्यं तपस्विभिः

skaṃda uvāca | kṛtānujñā janetrā sā kṣetre paramapāvane | tapastatāpa paramaṃ yadasādhyaṃ tapasvibhiḥ

Skanda sprach: Nachdem sie die Zustimmung ihrer Mutter erlangt hatte, vollzog jenes Mädchen in diesem höchst reinigenden Kṣetra die erhabenste Tapas-Askese — eine, die selbst vollendeten Asketen schwer erreichbar ist.

स्कन्दःSkanda
स्कन्दः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्कन्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
कृत-अनुज्ञाhaving obtained permission
कृत-अनुज्ञा:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकृत (कृ धातु-क्त, कृदन्त) + अनुज्ञा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त ‘कृत’ + ‘अनुज्ञा’ (अनुज्ञा कृताऽस्याः)
जनेत्राthe mother
जनेत्रा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootजनेत्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन (जनेत्री-शब्दस्य प्रथमा एकवचनरूपम्)
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
क्षेत्रेin the sacred place
क्षेत्रे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन
परम-पावनेmost purifying
परम-पावने:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक) + पावन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन; कर्मधारयः (परमं पावनम्)
तपःausterity
तपः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
ततापperformed (did austerity)
तताप:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootतप् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
परमम्supreme
परमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
यत्which
यत्:
Sambandha (Relative/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd), एकवचन; सम्बन्धसूचकं (relative pronoun)
असाध्यम्unattainable
असाध्यम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ + साध्य (साध् धातु-ण्यत्/यत्, कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd), एकवचन; नञ्-समास/उपसर्गयुक्तम्
तपस्विभिःby ascetics
तपस्विभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतपस्विन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), बहुवचन

Skanda

Tirtha: Kāśī-kṣetra (Avimukta)

Type: kshetra

Scene: Skanda narrates: a maiden, having received her mother’s consent, enters the supremely pure Kāśī-kṣetra and begins an extraordinary austerity, her posture steady and inwardly luminous.

S
Skanda
K
Kāśī (Kṣetra)

FAQs

With rightful permission and firm resolve, tapas performed in a holy kṣetra becomes extraordinarily potent and spiritually transformative.

Kāśī as the “paramapāvana kṣetra,” the supremely purifying sacred region celebrated throughout the Kāśīkhaṇḍa.

No specific rite is prescribed here; the emphasis is on undertaking severe tapas in the sacred kṣetra with proper consent and discipline.