Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 130

Devanagari script

पंचकूर्चेन पीतेन यात्र शुद्धिरुदाहृता । सा शुद्धिः श्रद्धया प्राश्य बिंदुं पांचनदांभसः

Transliteration

paṃcakūrcena pītena yātra śuddhirudāhṛtā | sā śuddhiḥ śraddhayā prāśya biṃduṃ pāṃcanadāṃbhasaḥ

Translation

Hier heißt es, dass Reinigung durch das Trinken des Pañcakūrcha erlangt wird. Diese Reinigung entsteht, wenn man im Glauben einen Tropfen des Wassers von Pañcanada kostet.

Word by Word

• पञ्चकूर्चेन: with the pañcakūrcha (fivefold purificatory mixture)
• पञ्चकूर्चेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: पञ्च-कूर्च (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; द्विगु-समासः (पञ्च कूर्चाः)

• पीतेन: by (its being) drunk
• पीतेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: पीत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (drunk)

• या: which
• या: Karta (Relative/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धसूचक सर्वनाम

• अत्र: here
• अत्र: Adverbial (देशवाचक)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक (here)

• शुद्धिः: purification
• शुद्धिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शुद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• उदाहृता: is declared
• उदाहृता: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: उद्-आ-√हृ (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘is declared’

• सा: that
• सा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• शुद्धिः: purification
• शुद्धिः: Karta (Apposition/विशेष्य)
• Type: Noun
• Root: शुद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• श्रद्धया: with faith
• श्रद्धया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: श्रद्धा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन

• प्राश्य: having partaken
• प्राश्य: Kriya (Gerund/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: √प्रश् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (gerund), पूर्वकालिक; ‘having eaten/tasted’

• बिन्दुम्: a drop
• बिन्दुम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: बिन्दु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• पाञ्चनदाम्भसः: of the water of Pañcanada
• पाञ्चनदाम्भसः: Shashthi-sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: पाञ्चनद-अम्भस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन; तत्पुरुषः (पाञ्चनदस्य अम्भः)

Speaker

Skanda (narrative continuation; speaker not marked in this verse snippet)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Pañcanada (Bindu of Pañcanada-jala)

Type: tirtha/ghat

Skanda Dialogue

Listener: Pilgrimage-inquirer (traditional frame)

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim, hands cupped, reverently sips a single drop of Pañcanada water; beside him are symbolic vessels representing pañcakūrcha, shown as secondary to the sacred drop taken with faith.

Characters & Entities

• Kāśī
• Pañcanada (waters/tīrtha)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Faith (śraddhā) activates the purifying power of tīrtha-water; small acts done rightly in Kāśī carry great spiritual potency.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Pañcanada Tīrtha and its sacred waters in Kāśī.

What ritualistic prescription is mentioned?

A purificatory drinking/sipping practice: pañcakūrcha and sipping a drop of Pañcanada water with śraddhā.