Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 12

तद्दर्शनाद्भवेत्पुंसां फलं यज्ञसमुद्भवम् । अत्रीश्वरं तु तत्प्राच्यां मधुकैटभपूजितम्

taddarśanādbhavetpuṃsāṃ phalaṃ yajñasamudbhavam | atrīśvaraṃ tu tatprācyāṃ madhukaiṭabhapūjitam

Durch das Schauen Dadhīcīśvaras erlangen die Menschen die Frucht, die aus dem Yajña hervorgeht. Östlich davon ist Atrīśvara, verehrt sogar von Madhu und Kaiṭabha.

तत्from that
तत्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन; ‘तत्’ इति सर्वनाम
दर्शनात्from seeing (it)
दर्शनात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootदर्शन (प्रातिपदिक; √दृश् (धातु) + ल्युट्)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन
भवेत्would arise / would be
भवेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
पुंसाम्of men
पुंसाम्:
Shashthi-Sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपुंस्/पुमान् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), बहुवचन
फलम्fruit, result
फलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन
यज्ञ-समुद्भवम्arising from sacrifice
यज्ञ-समुद्भवम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक) + समुद्भव (प्रातिपदिक; सम्+उद्+√भू (धातु) + घञ्)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; विशेषणम् ‘फलम्’ इति
अत्रीश्वरम्Atrīśvara (Lord of Atri)
अत्रीश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअत्रि (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; देवतावाचक-नाम
तुbut, indeed
तु:
Sambandha (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle), विरोध/विशेषार्थक
तत्in that
तत्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; ‘प्राच्याम्’ इत्यस्य विशेषणम्
प्राच्याम्in the east (eastern direction)
प्राच्याम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootप्राची (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन
मधु-कैटभ-पूजितम्worshipped by Madhu and Kaiṭabha
मधु-कैटभ-पूजितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमधु (प्रातिपदिक) + कैटभ (प्रातिपदिक) + पूजित (कृदन्त; √पूज् (धातु) + क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि; ‘अत्रीश्वरम्’ इत्यस्य विशेषणम्

Skanda (deduced; Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha: Dadhīcīśvara; Atrīśvara (east of it)

Type: kshetra

Scene: A pilgrim in Kāśī offers flowers and water before Dadhīcīśvara; to the east, Atrīśvara is shown with subtle iconographic hints of Madhu and Kaiṭabha in reverent posture, emphasizing the shrine’s primordial authority.

D
Dadhīcīśvara
Y
Yajña (sacrifice)
A
Atrīśvara
M
Madhu
K
Kaiṭabha

FAQs

Pilgrimage darśana in Kāśī is equated with the high merit of yajña, presenting devotion and sacred place as accessible paths to great spiritual reward.

Dadhīcīśvara for yajña-like merit through darśana, and Atrīśvara to its east.

Yajña is not prescribed but used as a standard of merit; the implied practice is darśana/visit to the liṅgas.