Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 60

उवाच च तपस्वी तं जगदुद्धरणक्षमः । गृहाणेमां विभूतिं त्वं ललाटफलके कुरु

uvāca ca tapasvī taṃ jagaduddharaṇakṣamaḥ | gṛhāṇemāṃ vibhūtiṃ tvaṃ lalāṭaphalake kuru

Da sprach der Asket, der die Welt zu erheben vermag, zu ihm: „Nimm diese heilige Asche (Vibhūti) und trage sie auf die Stirn auf.“

उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
तपस्वीthe ascetic
तपस्वी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतपस्विन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
तम्to him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; सर्वनाम
जगदुद्धरणक्षमःcapable of delivering the world
जगदुद्धरणक्षमः:
Karta (Apposition/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootजगत् (प्रातिपदिक) + उद्धरण (प्रातिपदिक) + क्षम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; तत्पुरुष-समास (जगतः उद्धरणे क्षमः) विशेषण (तपस्वी)
गृहाणtake/accept
गृहाण:
Kriya (Command/क्रिया)
TypeVerb
Root√ग्रह् (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन
इमाम्this
इमाम्:
Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; सर्वनाम-विशेषण (qualifying विभूतिम्)
विभूतिम्sacred ash (vibhūti)
विभूतिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविभूति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Agent of imperative/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/स्त्री (common), प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; सर्वनाम
ललाटफलकेon the forehead-plate (forehead)
ललाटफलके:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootललाट (प्रातिपदिक) + फलक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; तत्पुरुष (ललाटस्य फलकम्)
कुरुapply/make (it)
कुरु:
Kriya (Command/क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन

Tapasvī/Muni (unnamed)

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Listener: Śaunaka-ādi ṛṣis

Scene: A radiant ascetic extends a pinch of sacred ash to the listener, instructing him to anoint the forehead; the moment is intimate, initiatory, and protective.

V
Vibhūti (sacred ash)

FAQs

Śaiva sacred symbols (vibhūti) are presented as carriers of protective and purifying power when given by a realized guide.

Kāśī’s Vimalodaka Saras setting continues, now linked to Śaiva protection enabling progress toward tīrtha rites.

Applying vibhūti on the forehead (lalāṭa), a Śaiva protective and devotional practice.