Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 69

Devanagari script

असंभाष्या पिताः सर्वा गता दक्षांतिकं सती । पित्रा पृष्टा तु मात्रापि भद्रं जातं त्वदागमे

Transliteration

asaṃbhāṣyā pitāḥ sarvā gatā dakṣāṃtikaṃ satī | pitrā pṛṣṭā tu mātrāpi bhadraṃ jātaṃ tvadāgame

Translation

Ohne zu allen Ältesten zu sprechen, ging Satī an Dakṣas Seite. Da fragte ihr Vater, und auch ihre Mutter sprach: „Mit deinem Kommen ist heilvolles Glück eingekehrt.“

Word by Word

• असम्भाष्या: not to be spoken to / not to be addressed
• असम्भाष्या: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सम् + भाष् (धातु) + य (कृदन्त-योग्य) + अ- (निषेध)
• Form: यत्/ण्यत्-प्रत्ययार्थे ‘सम्भाष्य’ (to be spoken with) इत्यस्य नकारार्थे अ-; स्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• पिताः: fathers / elders
• पिताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्

• सर्वाः: all
• सर्वाः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; (सती इत्यस्य/स्त्रीसमूहस्य विशेषणम्)

• गताः: have gone
• गताः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्तः (past participle), स्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; धातुः गम् (गत्यर्थे)

• दक्ष-अन्तिकम्: to Dakṣa’s vicinity
• दक्ष-अन्तिकम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दक्ष (प्रातिपदिक) + अन्तिक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः दक्षस्य अन्तिकम् (षष्ठी-तत्पुरुष)

• सती: Satī
• सती: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सती (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• पित्रा: by the father
• पित्रा: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/करण), एकवचनम्

• पृष्टा: was asked
• पृष्टा: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्रच्छ् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्तः (past participle), स्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; धातुः प्रच्छ् (प्रश्ने)

• तु: and/indeed
• तु: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: विशेषार्थक-अव्ययम् (particle)

• मात्रा: by the mother
• मात्रा: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: मातृ (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• अपि: also
• अपि: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: समुच्चय/अप्यर्थक-अव्ययम् (particle: also/even)

• भद्रम्: good fortune / auspiciousness
• भद्रम्: Karya (Predicate/विधेय)
• Type: Noun
• Root: भद्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; अत्र प्रथमा (predicate nominative)

• जातम्: has occurred
• जातम्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जन् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्तः (past participle), नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; धातुः जन् (जनने)

• त्वत्-आगमे: at your arrival
• त्वत्-आगमे: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + आगम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/अधिकरण), एकवचनम्; समासः त्वदागमः (षष्ठी-तत्पुरुष)

Speaker

Skanda (narration; deduced)

Skanda Dialogue

Listener: कासी-माहात्म्य-श्रोता

Visual Art Cues

Scene: सती मौनेन सभां लङ्घयित्वा दक्षस्य समीपं गच्छति; दक्षः प्रश्नं करोति; माता (प्रसू) ‘भद्रं जातम्’ इति वदति; सभायां औपचारिक-हर्षः किन्तु अन्तःतनावः।

Characters & Entities

• Satī
• Dakṣa
• Mother of Satī (Prasūti; implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Family and ritual society may offer courteous words, yet deeper dharmic respect is proven by actions—this sets up Satī’s protest.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

None; it narrates Satī’s meeting with Dakṣa at the sacrifice.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.