Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 66

अविशद् यज्ञवाटं च चकितंरक्षि वीक्षिता । कृतमंगलनेपथ्यां प्रसूं दृष्ट्वा किरीटिनीम्

aviśad yajñavāṭaṃ ca cakitaṃrakṣi vīkṣitā | kṛtamaṃgalanepathyāṃ prasūṃ dṛṣṭvā kirīṭinīm

Sie betrat den Opferbezirk; die Wächter erschraken und blickten auf. Als sie Prasū sah, in glückverheißender Zeremonialtracht geschmückt und mit einer Krone, betrachtete sie die Szene aufmerksam.

अविशद्entered
अविशद्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootविश् (धातु) उपसर्गः अ- (अव- इति पाठभेदे)
Formलङ्-लकारः (Imperfect/Past), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम् (singular), परस्मैपदम्; धातुः विश् (प्रवेशने)
यज्ञवाटम्the sacrificial enclosure
यज्ञवाटम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयज्ञवाट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/कर्म), एकवचनम्; समासः यज्ञस्य वाटः (षष्ठी-तत्पुरुष)
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction)
चकितम्startled
चकितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootचकित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (qualifier)
रक्षिthe guard
रक्षि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरक्षिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; (पाठभेदे ‘रक्षि’ = ‘रक्षिणम्’ इति)
वीक्षिताhaving looked / she looked
वीक्षिता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootवीक्ष् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्तः भूतकर्मणि/भूतकृदन्तः (past participle), स्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; धातुः वीक्ष् (दर्शने)
कृतमङ्गलनेपथ्याम्(her) with auspicious attire prepared
कृतमङ्गलनेपथ्याम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकृत (कृदन्त) + मङ्गल + नेपथ्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः कृतं मङ्गलं नेपथ्यं यस्याः (कर्मधारय/तत्पुरुष-प्रायः; ‘मङ्गलनेपथ्य’ इति समस्तपदम्)
प्रसूम्the mother (Prasū)
प्रसूम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रसू (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala (Prior action)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु) + त्वा (अव्ययकृदन्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्तः (gerund/absolutive), अव्ययभावः; धातुः दृश् (दर्शने)
किरीटिनीम्the crowned lady
किरीटिनीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिरीटिन् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

Skanda (deduced; Kāśīkhaṇḍa context commonly Skanda → Agastya)

Listener: श्रावकः/ऋषयः (कासी-माहात्म्य-श्रोता)

Scene: यज्ञवाटः—वेदिका, अग्निकुण्डः, ऋत्विजः, रक्षिणः चकिताः; सती मंगल-नेपथ्य-युक्ता, किरीटिनी, दिव्य-प्रभा सहितं प्रवेशं करोति; दूरात् विमान-छाया संकेतितम्।

Y
Yajña-vāṭa
R
Rakṣin (guards)
P
Prasū (Prasūti)
S
Satī (implied)

FAQs

Ritual grandeur without humility can still be spiritually fragile—this scene foreshadows tension between outer rite and inner dharma.

The setting is the yajña-vāṭa of Dakṣa; it is a mythic sacrificial site rather than a Kāśī tirtha.

No prescription; it references ritual decorum (maṅgala-nepathya) as part of the yajña setting.