Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 25

मध्ये मार्गं स चिंतोभूद्दक्षः सत्याः पिता तदा । अन्यदेवसमानं स मानं प्राप न चाधिकम्

madhye mārgaṃ sa ciṃtobhūddakṣaḥ satyāḥ pitā tadā | anyadevasamānaṃ sa mānaṃ prāpa na cādhikam

Mitten auf dem Weg verfiel Dakṣa—Satis Vater—in Grübeln. Er hatte eine Ehre erhalten, die der der anderen Götter gleichkam, doch keine höhere als die ihre.

मध्येin the middle
मध्ये:
Adhikaraṇa (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमध्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th case), एकवचन; अव्ययीभावार्थे ‘मध्ये’ = ‘in the middle’
मार्गम्the path, the way
मार्गम्:
Karman (Object of implied motion/कर्म)
TypeNoun
Rootमार्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन
चिन्तोभूत्became anxious / fell into worry
चिन्तोभूत्:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootचिन्त् (धातु) + भू (धातु)
Formसमासवत् धातुसंयोगः; लङ्-लकार (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्; धातु: भू; पूर्वपद: चिन्त् (भावार्थे)
दक्षःDakṣa
दक्षः:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootदक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन
सत्याःof Satī
सत्याः:
Sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th case), एकवचन
पिताfather
पिता:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन
तदाthen
तदा:
Kālādhi karaṇa (Temporal adverb/काल)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय (कालवाचक; adverb of time)
अन्यदेवसमानम्equal to other gods
अन्यदेवसमानम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier of ‘mānam’/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअन्य + देव + समान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन; समास: तत्पुरुष (अन्यैः देवैः समानम्)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन
मानम्honour, status
मानम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन
प्रापobtained
प्राप:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + आप् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्; उपसर्ग: प्र; धातु: आप्
not
:
Pratiṣedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय (निषेध/negation particle)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय/connector)
अधिकम्more, greater
अधिकम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअधिक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन; ‘मानम्’ इत्यस्य विशेषणम्

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa typically Skanda → Agastya)

Tirtha: Kāśī (contextual)

Type: kshetra

Listener: Śaunaka and ṛṣis (typical frame; not explicit)

Scene: Dakṣa walks with other devas, but his face darkens; he broods mid-journey, dissatisfied that his honor was only equal, not superior.

D
Dakṣa
S
Satī

FAQs

Craving superiority in honor breeds inner unrest; dharma asks for contentment and humility rather than comparison.

The Kāśīkhaṇḍa context upholds Kāśī’s sacred frame, but the verse itself centers on Dakṣa’s psychology, not a named tīrtha.

None; it is a moral-narrative turning point leading toward Dakṣa’s later wrongdoing.