Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 79

न मे कन्याव्रतं भंक्तुं स समर्थ उमा वरात् । आगामिन्यां तृतीयायां परश्वः पाणिपीडनम्

na me kanyāvrataṃ bhaṃktuṃ sa samartha umā varāt | āgāminyāṃ tṛtīyāyāṃ paraśvaḥ pāṇipīḍanam

Er vermag mein Gelübde der Jungfräulichkeit nicht zu brechen, kraft des Segens Umās. Am kommenden dritten Mondtag—übermorgen—wird das Händefassen, der Ehritus, vollzogen.

not
:
Negation (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय
मेmy
मे:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन (enclitic)
कन्याव्रतम्my maiden-vow
कन्याव्रतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकन्या-व्रत (प्रातिपदिक; कन्या + व्रत)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः—‘कन्यायाः व्रतम्’
भङ्क्तुम्to break
भङ्क्तुम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Rootभञ्ज् (धातु) + तुमुन् (कृदन्त)
Formतुमुनन्त (infinitive); ‘भङ्क्तुम्’ = ‘भङ्क्तुं’ (to break)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
समर्थःcapable
समर्थः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसमर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उमाfrom Umā
उमा:
Apadana (Source/Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootउमा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन (वरात् इत्यनेन सह)
वरात्by the boon, from the boon
वरात्:
Apadana (Cause/Source/अपादान)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन
आगामिन्याम्in the coming (one)
आगामिन्याम्:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootआगामिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; विशेषण (agreeing with तृतीयायाम्)
तृतीयायाम्on the third (day/tithi)
तृतीयायाम्:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतृतीया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; (तिथौ/दिने)
परश्वःday after tomorrow
परश्वः:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपरश्वः (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (day after tomorrow)
पाणिपीडनम्hand-clasping (marriage rite)
पाणिपीडनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपाणि-पीडन (प्रातिपदिक; पाणि + पीडन)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः—‘पाणेः पीडनम्’ (hand-clasping/pressing)

Vidyādharī

Tirtha: Kāśī (Avimukta-kṣetra)

Type: kshetra

Listener: The addressed youth/ally in the episode

Scene: A steadfast maiden declares that her maiden’s vow cannot be broken due to Umā’s boon; she announces the upcoming tṛtīyā and the hand-clasping marriage rite, with an atmosphere of guarded auspiciousness.

U
Umā (Pārvatī)
V
Vidyādharī

FAQs

A vow upheld through divine grace and personal steadfastness is presented as a shield against coercion and adharma.

The Kāśīkhaṇḍa context situates the dharmic protection within Kāśī’s sacred landscape, though no single tirtha is named in this verse.

Pāṇipīḍana (hand-clasping) is referenced as a marriage rite, timed for the upcoming tṛtīyā tithi.