Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 32

Devanagari script

ओंकारः प्रथमं लिंगं द्वितीयं च त्रिलोचनम् । तृतीयश्च महादेवः कृत्तिवासाश्चतुर्थकम्

Transliteration

oṃkāraḥ prathamaṃ liṃgaṃ dvitīyaṃ ca trilocanam | tṛtīyaśca mahādevaḥ kṛttivāsāścaturthakam

Translation

Oṃkāra ist der erste Liṅga; Trilocana der zweite. Mahādeva ist der dritte, und Kṛttivāsa der vierte.

Word by Word

• ओंकारः: Oṃkāra
• ओंकारः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ओंकार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• प्रथमम्: the first
• प्रथमम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: प्रथम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; क्रमवाचक-विशेषणम् (ordinal)

• लिङ्गम्: liṅga
• लिङ्गम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• द्वितीयम्: the second
• द्वितीयम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: द्वितीय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; क्रमवाचक-विशेषणम्

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/Conjunction)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय-निपात (conjunction)

• त्रिलोचनम्: Trilocana (the three-eyed one)
• त्रिलोचनम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: त्रि (संख्या-प्रातिपदिक) + लोचन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; समासः—बहुव्रीहिः (त्रीणि लोचनानि यस्य = ‘three-eyed (Śiva)’)

• तृतीयः: the third
• तृतीयः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: तृतीय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; क्रमवाचक-विशेषणम्

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/Conjunction)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय-निपात

• महादेवः: Mahādeva
• महादेवः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: महा (प्रातिपदिक) + देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—कर्मधारयः (महान् देवः)

• कृत्तिवासाः: Kṛttivāsā (wearer of a skin)
• कृत्तिवासाः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कृत्ति (प्रातिपदिक) + वासिन्/वास (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (प्रातिपदिक-रूपेण ‘कृत्तिवासस्’); समासः—बहुव्रीहिः (कृत्तिः वासः यस्य = ‘he whose garment is a skin’)

• चतुर्थकम्: the fourth
• चतुर्थकम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: चतुर्थक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; क्रमवाचक-विशेषणम्

Speaker

Skanda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Oṃkāra, Trilocana, Mahādeva, Kṛttivāsa (Kāśī liṅgas)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: a beloved interlocutor (commonly Devasenā)

Visual Art Cues

Scene: A fourfold panel: (1) Oṃkāra-liṅga with praṇava glyph in aura; (2) Trilocana-liṅga with three-eyed Śiva vision motif; (3) Mahādeva-liṅga enthroned with trident; (4) Kṛttivāsa-liṅga with tiger/skin garment and cremation-ground lamps.

Characters & Entities

• Oṃkāra Liṅga
• Trilocana Liṅga
• Mahādeva Liṅga
• Kṛttivāsa Liṅga
• Kāśī (implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Kāśī is mapped through a sanctified list of Śiva-liṅgas, presenting the city as a living sacred geography where each name marks a locus of grace.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kāśī/Ānandakānana via its first four principal liṅgas: Oṃkāra, Trilocana, Mahādeva, and Kṛttivāsa.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite here; it begins the authoritative enumeration intended for remembrance, recitation, and pilgrimage orientation.