Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 50

मातस्त्वयाद्य विनिहत्य महासुरेंद्रं दुर्गं निसर्गविबुधार्पितदैत्यसैन्यम् । त्राताः स्म देवि सततं नमतां शरण्ये त्वत्तोऽपरः क इह यं शरणं व्रजामः

mātastvayādya vinihatya mahāsureṃdraṃ durgaṃ nisargavibudhārpitadaityasainyam | trātāḥ sma devi satataṃ namatāṃ śaraṇye tvatto'paraḥ ka iha yaṃ śaraṇaṃ vrajāmaḥ

O Mutter, heute, nachdem du den großen Herrn der Asuras, seine schwer einnehmbare Feste und das Heer der Daityas, kaum zu bezwingen, als wäre es vom Schicksal gegen die Götter aufgeboten, erschlagen hast, hast du uns gerettet. O Devī, Zuflucht der sich Verneigenden: Wer ist in dieser Welt außer dir, zu dem wir um Schutz gehen könnten?

मातःO Mother
मातः:
Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन
त्वयाby you
त्वया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootत्वद्/युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; तृतीया (3rd), एकवचन
अद्यtoday/now
अद्य:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (today/now)
विनिहत्यhaving slain
विनिहत्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootवि-नि-हन् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund); 'having slain'
महा-असुर-इन्द्रम्the great lord of the asuras
महा-असुर-इन्द्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + असुर (प्रातिपदिक) + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (असुराणाम् इन्द्रः; महाश्चासौ)
दुर्गम्the fort/stronghold
दुर्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदुर्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
निसर्ग-विबुध-अर्पित-दैत्य-सैन्यम्the daitya army (naturally) offered/assigned to the gods
निसर्ग-विबुध-अर्पित-दैत्य-सैन्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनिसर्ग (प्रातिपदिक) + विबुध (प्रातिपदिक) + अर्पित (कृदन्त; √अर्प्/अर्पय् धातु) + दैत्य (प्रातिपदिक) + सैन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषसमासः (दैत्यानां सैन्यम्; विबुधैः अर्पितम्; निसर्गे/स्वभावतः)
त्राताः(we) have been saved
त्राताः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootत्रातृ/त्रात (कृदन्त-प्रातिपदिक; √त्रा धातु)
Formभूतकालिक-परिप्रयोगः; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle) बहुवचन, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st); 'we (are) saved'—लुप्त-भू/अस्
स्मindeed (in the past)
स्म:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootस्म (अव्यय)
Formअव्यय; भूतार्थक-स्म (past marker particle)
देविO Goddess
देवि:
Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन
सततम्always
सततम्:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootसतत (प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् प्रयोगः; क्रियाविशेषण (adverb)
नमताम्of those who bow
नमताम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootनम् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त; षष्ठी (6th), बहुवचन (genitive plural) = 'of those who bow'
शरण्येO giver of refuge
शरण्ये:
Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootशरण्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन; 'शरण्य' = शरणं दात्री (worthy of refuge)
त्वत्तःthan you/from you
त्वत्तः:
Apadana (Comparison-source/अपादान)
TypeNoun
Rootत्वद्/युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पञ्चमी (5th), एकवचन
अपरःanother
अपरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअपर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
कःwho?
कः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; प्रश्नवाचक
इहhere
इह:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (here)
यम्whom/which
यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative)
शरणम्refuge
शरणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
व्रजामःwe go/seek
व्रजामः:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootव्रज् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), उत्तमपुरुष (1st), बहुवचन; परस्मैपद

Devas (deduced from content: collective voice praising Devī after slaying an asura-lord)

Tirtha: Kāśī-kṣetra

Type: kshetra

Scene: Battle aftermath: Devī stands victorious over the fallen mahāsurendra; devas with folded hands offer praise; the daitya army’s ‘durga’ (fortified formation) lies shattered; Devī radiates protective calm.

D
Devī
M
Mātā (Mother)
D
Devas
A
Asura-indra
D
Daityas

FAQs

Surrender (śaraṇāgati) to Devī is proclaimed as the highest protection; she alone is the ultimate refuge.

The larger frame is Kāśī in the Kāśī Khaṇḍa; the verse contributes to the celebratory tone of divine protection associated with the sacred region.

No explicit ritual is prescribed; the verse models a devotional act—bowing and taking refuge in the Goddess.