Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 7

प्रातर्भोज्याः प्रयत्नेन चतुर्दशकुमारिकाः । अलंकृता यथाशक्त्या स्रगंबरविभूषणैः

prātarbhojyāḥ prayatnena caturdaśakumārikāḥ | alaṃkṛtā yathāśaktyā sragaṃbaravibhūṣaṇaiḥ

Am Morgen sollen mit Sorgfalt vierzehn junge Mädchen gespeist werden; und nach Vermögen seien sie mit Blumenkränzen, Gewändern und Schmuck geziert.

प्रातःin the morning
प्रातः:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootप्रातः (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (adverb: in the morning)
भोज्याःto be fed
भोज्याः:
Visheshya-predicate (विधेय)
TypeAdjective
Rootभोज्य (प्रातिपदिक; √भुज् से यत्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन; विधेय-विशेषण (to be fed)
प्रयत्नेनwith effort
प्रयत्नेन:
Karana (Instrument/Means/करण)
TypeNoun
Rootप्रयत्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन
चतुर्दशकुमारिकाःfourteen maidens
चतुर्दशकुमारिकाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootचतुर्दश + कुमारिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन; समासः—द्विगु (चतुर्दश कुमारिकाः)
अलंकृताadorned
अलंकृता:
Kriya (State/क्रिया)
TypeVerb
Rootअलम् + कृ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (Past Passive Participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; कर्तरि प्रयोगे (predicative)
यथाaccording to
यथा:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formरीतिवाचक अव्यय (adverb: as/according to)
शक्त्याability
शक्त्या:
Karana (Measure/Means/करण)
TypeNoun
Rootशक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन
स्रक्garlands
स्रक्:
Karana (Instrument/Means/करण)
TypeNoun
Rootस्रज्/स्रक् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), बहुवचन (स्रग्भिः इत्यर्थे; पदे समासाङ्गत्वात् रूप-लोपः)
अम्बरgarments
अम्बर:
Karana (Instrument/Means/करण)
TypeNoun
Rootअम्बर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), बहुवचन (अम्बरैः इत्यर्थे; समासाङ्ग)
विभूषणैःornaments
विभूषणैः:
Karana (Instrument/Means/करण)
TypeNoun
Rootविभूषण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), बहुवचन

Skanda

Tirtha: Viśālākṣī-vrata (at Viśāla Tīrtha/Viśālākṣī)

Type: kshetra

Listener: Agastya (Kumbhaja)

Scene: Morning after vigil: fourteen adorned maidens seated in a row, being served sweet rice and fruits; garlands, new cloth, and small ornaments are offered as devotees bow with reverence, seeing them as Devī’s forms.

K
Kumārikāḥ (fourteen maidens)
V
Viśālākṣī (context)

FAQs

Devotion matures into compassion and honoring śakti in living forms; worship is completed through respectful giving.

The Viśālākṣī-centered observance in Kāśī (as part of the Adhyāya’s rite-sequence).

Feed fourteen kumārikās in the morning and adorn them with garlands, clothing, and ornaments as per one’s capacity.