Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 98

Devanagari script

उग्रं लिंगं सदा सेव्यं प्राच्यामर्कविनायकात् । अत्युग्रा अपि नश्येयुरुपसर्गास्तदर्चनात्

Transliteration

ugraṃ liṃgaṃ sadā sevyaṃ prācyāmarkavināyakāt | atyugrā api naśyeyurupasargāstadarcanāt

Translation

Östlich von Arkavināyaka soll der furchterregende Liṅga stets verehrt werden. Durch seine Verehrung vergehen selbst überaus schreckliche Plagen und Unheile.

Word by Word

• उग्रम्: fierce
• उग्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: उग्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; विशेषणम्

• लिङ्गम्: liṅga (Śiva-emblem)
• लिङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• सदा: always
• सदा: Adhikarana (Locative sense/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: सदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (adverb of time)

• सेव्यम्: to be worshipped/served
• सेव्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: सेव् (धातु) + यत् (कृत्-प्रत्यय)
• Form: यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive/भाव्य), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विधेय-विशेषणम्

• प्राच्याम्: in the eastern (quarter)
• प्राच्याम्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: प्राची (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; देशवाचक

• अर्कविनायकात्: from Arka-Vināyaka (a shrine/deity)
• अर्कविनायकात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: अर्क + विनायक (प्रातिपदिक-द्वय)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष (अर्कस्य विनायकः) / कर्मधारय-सम्भाव्य; पुल्लिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; अपादानार्थे

• अत्युग्राः: very fierce
• अत्युग्राः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अति (उपसर्ग/अव्यय) + उग्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम्

• अपि: even/also
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात (particle)

• नश्येयुः: would perish
• नश्येयुः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नश् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपदम्

• उपसर्गाः: afflictions/obstacles
• उपसर्गाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: उपसर्ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• तत्: of that (liṅga/deity)
• तत्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धे (genitive)

• अर्चनात्: from worship
• अर्चनात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: अर्चन (प्रातिपदिक; √अर्च्)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; हेतौ/अपादाने

Speaker

Skanda (deduced: Kāśī Khaṇḍa commonly Skanda speaking to Agastya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Ugra-liṅga (east of Arkavināyaka)

Type: temple

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim at dawn stands east of Arkavināyaka, offering bilva and water to a fierce, dark-stone liṅga; swirling shadowy ‘upasargas’ dissolve into light as the lamp flame steadies.

Characters & Entities

• Kāśī (Vārāṇasī)
• Śiva (Liṅga)
• Arkavināyaka (Gaṇeśa)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Steady worship of Śiva at Kāśī’s sacred liṅgas is presented as a direct means to dissolve even severe suffering and obstacles.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

A fierce (Ugra) Śiva-liṅga located east of Arkavināyaka within the sacred geography of Kāśī.

What ritualistic prescription is mentioned?

Regular arcanā (formal worship/offerings) to the Ugra Liṅga.