Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 180

वृद्धकालेश्वरस्यैष प्रासादो रत्ननिर्मितः । प्रतिदर्शं वसेद्यत्र रात्रौ चंद्रः सतारकः

vṛddhakāleśvarasyaiṣa prāsādo ratnanirmitaḥ | pratidarśaṃ vasedyatra rātrau caṃdraḥ satārakaḥ

Dies ist der aus Juwelen erbaute Tempel des Vṛddhakāleśvara. Hier scheint Nacht um Nacht der Mond—von Sternen geschmückt—zu verweilen, als wohne er in voller Pracht darauf.

वृद्धकालेश्वरस्यof Vṛddhakāleśvara
वृद्धकालेश्वरस्य:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootवृद्ध + काल + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषसमासः (वृद्धकाले ईश्वरः/वृद्धकालेश्वरः)
एषःthis
एषः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
प्रासादःpalace/temple-building
प्रासादः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रासाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
रत्ननिर्मितःmade of jewels
रत्ननिर्मितः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootरत्न + निर्मित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; तत्पुरुषः (रत्नैः निर्मितः)
प्रतिदर्शम्continually / day by day
प्रतिदर्शम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootप्रतिदर्शम् (अव्यय)
Formकाल/आवृत्तिबोधक अव्यय (adverb: ‘at every sight/each time’, here ‘daily/continually’)
वसेत्would dwell / should dwell
वसेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√वस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (relative adverb: locative sense)
रात्रौat night
रात्रौ:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootरात्रि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
चन्द्रःthe moon
चन्द्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootचन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
सतारकःwith stars
सतारकः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस + तारक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; तत्पुरुषः (तारकैः सह)

Skanda (deduced Kāśīkhaṇḍa dialogue frame)

Tirtha: Vṛddhakāleśvara

Type: kshetra

Scene: A jewel-like Śiva temple (prāsāda) shimmering under a starry night; the full moon appears poised above the spire as if resting there; devotees gaze upward in awe.

S
Skanda
V
Vṛddhakāleśvara
K
Kāśī

FAQs

The Purāṇa celebrates Kāśī’s Śaiva shrines as cosmic centers—so resplendent that even the moon is poetically said to ‘reside’ there.

The shrine/temple (prāsāda) of Vṛddhakāleśvara in Kāśī.

No explicit rite is stated; the verse serves as a māhātmya-style glorification encouraging darśana (sacred viewing/visit).