Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 50

पशुपाशविमोक्षाय पशूनां पतये नमः । नामोच्चारणमात्रेण महापातकहारिणे

paśupāśavimokṣāya paśūnāṃ pataye namaḥ | nāmoccāraṇamātreṇa mahāpātakahāriṇe

Ehrerbietung dem Herrn, der die gebundenen Wesen von den Fesseln des weltlichen Daseins befreit—Paśupati, dem Meister aller Geschöpfe. Durch bloßes Aussprechen Seines Namens tilgt Er selbst die schwersten Sünden.

पशुपाशविमोक्षायto (the one who is) the liberator from the bonds of creatures
पशुपाशविमोक्षाय:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootपशु (प्रातिपदिक) + पाश (प्रातिपदिक) + विमोक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/सम्प्रदान), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (पशूनां पाशः) + तत्पुरुषः (पशुपाशस्य विमोक्षः)
पशूनाम्of beings/creatures
पशूनाम्:
Shashthi-Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपशु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), बहुवचन
पतयेto the lord
पतये:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/सम्प्रदान), एकवचन
नमःsalutation
नमः:
Sambodhana/Prayojana (Salutation marker)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; नमस्कारार्थक-निपात (salutatory particle)
नामname
नाम:
Upapada (Compound member)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासे पूर्वपद (in compound)
उच्चारणuttering/pronunciation
उच्चारण:
Upapada (Compound member)
TypeNoun
Rootउद्-चर् (धातु) → उच्चारण (प्रातिपदिक, कृदन्त-भाव)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ल्युट्-प्रत्ययान्त भाववाचक (action noun)
मात्रेणby mere measure/only
मात्रेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमात्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; ‘नामा-उच्चारण-मात्रेण’ इति समासे उत्तरपद
नमोच्चारणमात्रेणby mere utterance of the name
नमोच्चारणमात्रेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootनामन् + उच्चारण + मात्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (नाम्नः उच्चारणम्) + तत्पुरुषः (उच्चारणस्य मात्रम्)
महापातकहारिणेto the remover of great sins
महापातकहारिणे:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootमहापातक (प्रातिपदिक; महा + पातक) + हारिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/सम्प्रदान), एकवचन; समासः—कर्मधारय/तत्पुरुषः (महच्च तत् पातकम्) + तत्पुरुषः (महापातकं हरति इति)

Skanda (deduced; Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda speaking to Agastya)

Tirtha: Avimukta-Kāśī / Viśveśvara-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Śaunaka and the Naimiṣāraṇya sages (frame)

Scene: A devotee in Kāśī folds hands before Viśveśvara-liṅga; subtle cords (pāśa) fall away as the name ‘Paśupati’ is uttered; Gaṅgā and ghāṭas glow in dawn light.

Ś
Śiva
P
Paśupati

FAQs

Śiva as Paśupati liberates beings from bondage; even simple nāma-japa can destroy heavy karmic sin.

The broader setting is Kāśī (Vārāṇasī) in the Kāśīkhaṇḍa, where Śiva’s liberating grace is especially celebrated.

Nāma-ucchāraṇa/nāma-japa—recitation of Śiva’s Name as a purificatory practice.