Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 93

सांगा व्याहृतयो यत्र शुभा सोपानवीथिकाः । सूर्याचंद्रमसौ यत्र सततं द्वाररक्षकौ

sāṃgā vyāhṛtayo yatra śubhā sopānavīthikāḥ | sūryācaṃdramasau yatra satataṃ dvārarakṣakau

Dort werden die heiligen Vyāhṛtis mit ihren aṅgas zu glückverheißenden Stufen und Wegen; und dort stehen Sonne und Mond unablässig als Wächter des Tores.

साङ्गाःwith all parts/limbs (complete)
साङ्गाः:
Visheshana
TypeAdjective
Rootस + अङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (स-अङ्ग = 'with limbs/parts')
व्याहृतयःthe vyāhṛtis (bhūḥ, bhuvaḥ, svaḥ etc.)
व्याहृतयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootव्याहृति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक
शुभाःauspicious
शुभाः:
Visheshana
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण
सोपानवीथिकाःstairways/stepped paths
सोपानवीथिकाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसोपान (प्रातिपदिक) + वीथिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; षष्ठी/कर्मधारय-प्रायः तत्पुरुष (सोपानानां वीथिकाः = 'stair-ways/paths with steps')
सूर्यthe Sun
सूर्य:
Karta (part of compound subject)
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (समाहार-द्वन्द्वपूर्वपद)
चन्द्रमसौthe Moon
चन्द्रमसौ:
Karta (part of compound subject)
TypeNoun
Rootचन्द्रमस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सूर्य + चन्द्रमसौ = द्वन्द्व (समाहार/युग्म) रूपेण संयुक्त-उल्लेख
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक
सततम्constantly
सततम्:
Kriyavisheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootसतत (प्रातिपदिक/अव्ययीभाववत्)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
द्वाररक्षकौthe two door-guards
द्वाररक्षकौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्वार (प्रातिपदिक) + रक्षक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (द्वारस्य रक्षकौ)

Skanda (deduced from Kāśīkhaṇḍa default dialogue frame)

Tirtha: Kāśī-kṣetra (dvāra/threshold)

Type: kshetra

Listener: null

Scene: A grand gate of Kāśī where the steps and lanes are inscribed as luminous vyāhṛtis; above, Sun and Moon appear as sentinels with regal posture, marking the entrance as cosmic and Vedic.

V
Vyāhṛti
S
Sūrya
C
Candra
K
Kāśī (implied by section context)

FAQs

Approaching Kāśī is itself a sacred ascent: Vedic utterances shape the path, and cosmic powers protect the threshold.

Kāśī (Vārāṇasī), envisioned as a mantra-built city with cosmic gatekeepers.

No explicit rite is commanded; the verse frames entry into Kāśī as inherently sanctified by Vedic recitation and cosmic order.