Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 78

हरिश्चंद्रेश्वरं नत्वा न सत्यात्परिहीयते । ततः पर्वततीर्थं च पर्वतेश्वर संनिधौ

hariścaṃdreśvaraṃ natvā na satyātparihīyate | tataḥ parvatatīrthaṃ ca parvateśvara saṃnidhau

Nachdem man sich vor Hariścandreśvara verneigt hat, weicht man nicht von der Wahrheit ab. Danach folgt das Parvata‑Tīrtha, in der Gegenwart Parvateśvaras.

हरिश्चन्द्रेश्वरम्Hariścandreśvara (Lord of Hariścandra)
हरिश्चन्द्रेश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootहरिश्चन्द्र-ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; समासः: हरिश्चन्द्रस्य ईश्वरः
नत्वाhaving bowed (to)
नत्वा:
Pūrvakāla-kriyā (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootनम् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), ‘having bowed’
not
:
Pratiṣedha (Negation/प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
सत्यात्from truth
सत्यात्:
Apādāna (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन
परिहीयतेis deprived/diminishes
परिहीयते:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपरि-हा (धातु)
Formलट् (Present Indicative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि/भावे प्रयोगः ‘is diminished/declines’
ततःthen/thereafter
ततः:
Kāla/Deśa-adhikaraṇa (Time/Place adverbial)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय; तद्-प्रातिपदिकात्)
Formअव्यय (adverb), ‘thereafter/from there’
पर्वततीर्थम्the Parvata-tīrtha
पर्वततीर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपर्वत-तीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; समासः: पर्वतस्य तीर्थम्
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
पर्वतेश्वरO Parvateśvara / Parvateśvara (name)
पर्वतेश्वर:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपर्वत-ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-तत्पुरुष-समासः; संबोधन/प्रथमा-एकवचनरूपेण (vocative/nominative form used as name)
संनिधौin the vicinity/presence
संनिधौ:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसंनिधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन

Skanda

Tirtha: Hariścandreśvara and Parvata-tīrtha (near Parvateśvara)

Type: kshetra

Scene: A devotee stands before a Śiva-liṅga labeled Hariścandreśvara, hands folded; behind, a subtle motif of a balance/scale symbolizes satya. The path then leads to a small water-tīrtha (Parvata-tīrtha) beside Parvateśvara’s shrine.

H
Hariścandreśvara
P
Parvata-tīrtha
P
Parvateśvara
K
Kāśī (Varanasi)

FAQs

Devotion to Śiva as Hariścandreśvara is linked with steadfastness in satya (truthfulness).

Hariścandreśvara and, next in sequence, Parvata-tīrtha near Parvateśvara in Kāśī.

Namaskāra (bowing) to Hariścandreśvara and proceeding to Parvata-tīrtha in Parvateśvara’s vicinity.