Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 130

योगक्षेमं सदा कुर्याद्भवानी काशिवासिनाम् । तस्माद्भवानी संसेव्या सततं काशिवासिभिः

yogakṣemaṃ sadā kuryādbhavānī kāśivāsinām | tasmādbhavānī saṃsevyā satataṃ kāśivāsibhiḥ

Bhavānī bewirkt stets das yoga-kṣema — Wohlergehen und Schutz — für die Bewohner von Kāśī. Darum soll Bhavānī von den Bewohnern Kāśīs unablässig verehrt und verehrend gedient werden.

योगक्षेमम्welfare and security
योगक्षेमम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयोग + क्षेम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; समास: योगश्च क्षेमश्च (इतरेतर-द्वन्द्व; समाहारार्थे एकवचन)
सदाalways
सदा:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
कुर्यात्should do / should provide
कुर्यात्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; धातु: कृ (8/तनादि), अर्थे: करणे
भवानीBhavānī (Pārvatī)
भवानी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभवानी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
काशिवासिनाम्of the residents of Kāśī
काशिवासिनाम्:
Sambandha (Possessor/Genitive)
TypeNoun
Rootकाशी + वासिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; समास: काश्यां वासिनः (सप्तमी-तत्पुरुष; ‘residents in Kāśī’)
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu (Cause/Reason/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतस्मात्-रूपेण हेत्वर्थक-अव्यय (ablatival adverb: ‘therefore/from that’)
भवानीBhavānī
भवानी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभवानी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
संसेव्याis to be served
संसेव्या:
Kriya (Predicate as obligation/विधेय)
TypeVerb
Rootसम् + सेव् (धातु)
Formभाव्य/तव्यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive: ‘to be served’), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपसर्ग: सम्-; धातु: सेव् (1/भ्वादि)
सततम्constantly
सततम्:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसतत (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण अव्ययीभाव (adverbial accusative)
काशिवासिभिःby the residents of Kāśī
काशिवासिभिः:
Kartr (Agent in passive/कर्तृ)
TypeNoun
Rootकाशी + वासिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; समास: काश्यां वासिभिः (सप्तमी-तत्पुरुष)

Skanda (deduced: Kāśī Khaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Scene: Bhavānī as Annapūrṇā/Durgā-like presence in Kāśī, extending a protective hand over pilgrims and residents; the city’s ghāṭas and temples glow under her guardianship.

B
Bhavānī
K
Kāśī (Vārāṇasī)

FAQs

Life in a sacred place is sustained by divine grace; gratitude is expressed through continual devotional service.

Kāśī (Vārāṇasī) as a divine-protected sacred residence (kṣetra).

Ongoing devotion and service (sevanā) to Bhavānī by Kāśī’s residents.