Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 40

ये त्वां भजंति सततं भुविशेषशायिंस्ताञ्छ्रीपते पितृपतींद्र कुबेरमुख्याः । वृंदारका दिवि सदैव सभाजयंति स्वर्गापवर्गसुखसंततिदानदक्ष

ye tvāṃ bhajaṃti satataṃ bhuviśeṣaśāyiṃstāñchrīpate pitṛpatīṃdra kuberamukhyāḥ | vṛṃdārakā divi sadaiva sabhājayaṃti svargāpavargasukhasaṃtatidānadakṣa

Die, welche Dich unablässig verehren—o Śrīpati, der Du auf dem wunderbaren Lager ruhst—werden im Himmel stets geehrt von den Scharen der Götter, angeführt vom Herrn der Pitṛs, von Indra und Kubera; denn Du vermagst in höchstem Maße die ununterbrochene Wonne von Svarga und Befreiung zu schenken.

yethose who
ye:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सम्बन्धबोधक-सर्वनाम
tvāmyou
tvām:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootyusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया, एकवचन
bhajantiworship/serve
bhajanti:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootbhaj (धातु; भजति)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
satatamconstantly
satatam:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsatatam (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb: constantly)
bhuvion the earth
bhuvi:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootbhū (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
śeṣaŚeṣa (Ananta)
śeṣa:
Adhikaraṇa (Support/आधार)
TypeNoun
Rootśeṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, समासाङ्ग; अनन्त-नाग
śāyinamthe one who reclines (on Śeṣa)
śāyinam:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootśī (धातु; शेते) + in (कृदन्त; इन्)
Formकृदन्त-प्रातिपदिक (इन्), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः—शेषे शयते इति (reclining on Śeṣa)
tānthem
tān:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
śrīpateO lord of Śrī
śrīpate:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootśrī + pati (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; तत्पुरुषः—श्रियाः पतिः
pitṛpatilord of the Pitṛs (Yama)
pitṛpati:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootpitṛ + pati (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः—पितॄणां पतिः (यम)
indraIndra
indra:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootindra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
kuberaKubera
kubera:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootkubera (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, समासाङ्ग
mukhyāḥwith (Kubera) as chief
mukhyāḥ:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootmukhya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुषः—कुबेरः मुख्यो येषां ते (with Kubera as chief)
vṛṃdārakāḥthe gods
vṛṃdārakāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootvṛṃdāraka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; देवविशेषाः
diviin heaven
divi:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootdiv (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
sadaivaalways
sadaiva:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsadā + eva (अव्यय)
Formअव्ययसमूह (adverb: always indeed)
sabhājayantihonour
sabhājayanti:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootsam + bhaj (धातु; सभाजयति)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन; causative/denominative sense ‘honour’
svargaheaven
svarga:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootsvarga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, समासाङ्ग
apavargaliberation
apavarga:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootapavarga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, समासाङ्ग; मोक्ष
sukhahappiness
sukha:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootsukha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, समासाङ्ग
saṃtaticontinuous series
saṃtati:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootsaṃtati (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, समासाङ्ग; continuity/series
dānagranting
dāna:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootdāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, समासाङ्ग; giving
dakṣaO skillful giver
dakṣa:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootdakṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; तत्पुरुषः—स्वर्ग-अपवर्ग-सुख-संतति-दाने दक्षः (skilled in granting...)

Skanda (deduced for Kāśīkhaṇḍa context)

Tirtha: Kāśī-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Scene: Śrīpati Viṣṇu reclines on the wondrous couch (Śeṣa) in a cosmic ocean; above, a celestial court where Yama (pitṛpati), Indra, and Kubera lead devas honoring a steadfast devotee; a subtle path extends from heaven toward liberation-light.

Ś
Śrīpati
Ś
Śeṣa (implied)
P
Pitṛpati
I
Indra
K
Kubera
V
Vṛndārakas (Devas)

FAQs

Steady worship brings both worldly-divine honor and the highest end—apavarga (liberation)—since the Lord grants the full spectrum of auspicious results.

The Kāśī Khaṇḍa framework is the locus; the verse emphasizes devotional results rather than a named Kāśī tirtha.

Satata-bhajana (constant worship/adoration) of the Lord is prescribed as the means to svarga and apavarga.