Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 63

Devanagari script

तद्विष्णोः परमं पदं सदा पश्यंति सूरयः । एतद्यत्पठ्यते वेदे तत्प्रयागं पुनः पुनः

Transliteration

tadviṣṇoḥ paramaṃ padaṃ sadā paśyaṃti sūrayaḥ | etadyatpaṭhyate vede tatprayāgaṃ punaḥ punaḥ

Translation

Jenen höchsten Stand Viṣṇus schauen die erleuchteten Weisen stets. Eben jene Wirklichkeit, die in den Veden rezitiert wird—das ist, immer wieder, Prayāga.

Word by Word

• तत्: that
• तत्: Visheshana (Determiner/विशेषण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम; ‘that’

• विष्णोः: of Viṣṇu
• विष्णोः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; सम्बन्ध (genitive)

• परमम्: supreme
• परमम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; पदम् इति विशेष्यस्य विशेषणम्

• पदम्: abode / state
• पदम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्म

• सदा: always
• सदा: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (adverb of time)

• पश्यन्ति: see
• पश्यन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पश् (धातु)
• Form: लट्-लकार, प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद; वर्तमानकाल

• सूरयः: the wise / seers
• सूरयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सूरि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• एतत्: this
• एतत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम

• यत्: which
• यत्: Sambandha (Relative/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम (relative)

• पठ्यते: is recited
• पठ्यते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पठ् (धातु)
• Form: लट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि प्रयोग (passive)

• वेदे: in the Veda
• वेदे: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: वेद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; अधिकरणम्

• तत्: that
• तत्: Visheshana (Determiner/विशेषण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम; ‘that’

• प्रयागम्: Prayāga
• प्रयागम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रयाग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्म (उपमेय/निर्देश)

• पुनः: again
• पुनः: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: पुनरावृत्ति-बोधक-अव्यय (adverb: again)

• पुनः: again (repeatedly)
• पुनः: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: पुनरावृत्ति-बोधक-अव्यय; पुनः पुनः = repeatedly

Speaker

Skanda (deduced for Kāśīkhaṇḍa discourse)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prayāga

Type: sangam

Visual Art Cues

Scene: Seers (sūrayaḥ) with radiant eyes gaze upward to a luminous ‘Viṣṇu-pada’ symbol in the sky, while below the Prayāga confluence mirrors that light like a sacred diagram.

Characters & Entities

• Viṣṇu
• Veda
• Prayāga

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A great tīrtha is not merely geographic—it embodies the Vedic-realized supreme goal, perceived by seers.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prayāga, equated with the Veda-proclaimed supreme station of Viṣṇu.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct rite is stated; the verse establishes scriptural (Vedic) authority for Prayāga’s sanctity.