Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 68

गरुड उवाच । मत्स्यादिनां वसन्मध्ये कथं ज्ञेयो द्विजो मया अभक्ष्यो यस्त्वया प्रोक्तस्तच्चिह्नं किं चनात्थ मे

garuḍa uvāca | matsyādināṃ vasanmadhye kathaṃ jñeyo dvijo mayā abhakṣyo yastvayā proktastaccihnaṃ kiṃ canāttha me

Garuḍa sprach: „Wenn ich mitten unter Fischern und dergleichen lebe, wie soll ich einen Dvija erkennen? Nenne mir ein Zeichen, woran der von dir als ‚nicht zu essen‘ Bezeichnete erkannt werden kann.“

गरुडःGaruḍa
गरुडः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगरुड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st case), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
मत्स्यादिनाम्of fish and the like
मत्स्यादिनाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमत्स्य + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th case), बहुवचन; ‘मत्स्य-आदि’ = fish etc.
वसत्dwelling (living)
वसत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवस् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formवर्तमान-कृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, षष्ठी-एकवचन (सम्बन्धे) — ‘of one dwelling’ (agreeing with द्विजस्य understood)
मध्येin the midst
मध्ये:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमध्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th case), एकवचन; अधिकरण
कथम्how
कथम्:
Prashna (Interrogative/प्रश्न)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formप्रश्न-अव्यय (interrogative adverb)
ज्ञेयःto be recognized
ज्ञेयः:
Vidheyavisheshana (Predicative/विधेय-विशेषण)
TypeAdjective
Rootज्ञा (धातु) + यत् (कृदन्त)
Formभाव्य/कर्तव्य (gerundive), पुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; विधेय-विशेषण (to be known)
द्विजःa twice-born (Brahmin)
द्विजः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन
मयाby me
मया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तम-पुरुष सर्वनाम, तृतीया-विभक्ति (3rd case), एकवचन
अभक्ष्यःinedible (not to be eaten)
अभक्ष्यः:
Vidheyavisheshana (Predicative/विधेय-विशेषण)
TypeAdjective
Rootभक्ष् (धातु) + यत् (कृदन्त)
Formनिषेध-भाव्य (a-bhakṣya), पुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; ‘not to be eaten’
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)
त्वयाby you
त्वया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यम-पुरुष सर्वनाम, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
प्रोक्तःdeclared
प्रोक्तः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्र + वच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; ‘said/declared’
तत्that
तत्:
Visheshana (Determiner/विशेषण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-एकवचन (context: ‘that’)
चिह्नम्mark, sign
चिह्नम्:
Karma/Pratipadyam (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootचिह्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; विधेय
किम्what
किम्:
Prashna (Interrogative/प्रश्न)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-एकवचन; प्रश्न
and
:
Samuccaya (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
अनाथyou tell / explain
अनाथ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअन् + आ + थ (धातु: अथ्/अर्थ् ‘to ask’ as per usage)
Formलट्-लकार (Present), मध्यम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद; (पाठभेद/सन्धि: ‘अनात्थ’ = ‘अनु-आ-थ’/‘आ-थ’ ‘you tell/you explain’)
मेto me / for me
मे:
Sampradana (Dative/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तम-पुरुष सर्वनाम, चतुर्थी/षष्ठी-एकवचन (enclitic)

Garuḍa

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Listener: Audience of the Kāśīkhaṇḍa discourse

Scene: Garuḍa, the mighty bird-vehicle, bows and questions Vinatā with folded hands; behind them a riverside settlement with nets, boats, and fisherfolk suggests the ‘matsyādi’ milieu; the mood is didactic and investigative.

G
Garuḍa
V
Vinatā
D
Dvija

FAQs

Right action depends on right recognition; dharma calls for careful discernment before judging or harming.

No site is directly praised in this line; it is part of Kāśī Khaṇḍa’s doctrinal narration.

None; the verse requests criteria (cihna) for identifying a dvija.