Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 42

कद्रु त्वया जितं भद्रे यत उच्चैःश्रवा हयः । चंद्ररश्मिप्रभोप्येष कल्माष इव भासते

kadru tvayā jitaṃ bhadre yata uccaiḥśravā hayaḥ | caṃdraraśmiprabhopyeṣa kalmāṣa iva bhāsate

„O Kadrū, du hast gesiegt, Geliebte, denn das Pferd Uccaiḥśravā gehört wahrlich dir. Obgleich es den Glanz der Mondstrahlen trägt, erscheint es, als wäre seine Farbe gesprenkelt und verdunkelt.“

कद्रुO Kadrū
कद्रु:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootकद्रू (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा, एकवचन
त्वयाby you
त्वया:
Karana (Agent-instrumental/करण)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तम-पुरुष-सर्वनाम, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
जितम्(it) has been won
जितम्:
Kriya (Predicative/क्रिया-विशेषण)
TypeVerb
Rootजि (धातु) + जित (कृत्)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि ‘has been won/defeated’
भद्रेO auspicious lady
भद्रे:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभद्र (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा, एकवचन
यतःbecause, since
यतः:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootयतस् (अव्यय/सम्बन्ध)
Formहेतु/कारणवाचक-अव्यय (causal)
उच्चैःश्रवाUccaiḥśravas (the divine horse)
उच्चैःश्रवा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootउच्चैःश्रवस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेष-नाम
हयःhorse
हयः:
Apposition (Same referent/समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootहय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
चंद्ररश्मिप्रभाmoonbeam-like radiance
चंद्ररश्मिप्रभा:
Upamana/Comparison base (Implied/उपमान-आधार)
TypeNoun
Rootचंद्र (प्रातिपदिक) + रश्मि (प्रातिपदिक) + प्रभा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः तत्पुरुष (चन्द्रस्य रश्मयः; तेषां प्रभा)
अपिeven, also
अपि:
Discourse (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अपि-कार (also/even)
एषःthis (he/it)
एषः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
कल्माषःa spotted one; dark-spotted (thing)
कल्माषः:
Upamana (Standard of comparison/उपमान)
TypeNoun
Rootकल्माष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
इवlike
इव:
Discourse (Simile marker/उपमा)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमा-वाचक-अव्यय (comparative particle)
भासतेshines, appears
भासते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभास् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथम-पुरुष, एकवचन, आत्मनेपद

Vinatā

Scene: Vinatā speaks gently yet firmly: ‘You have won’; the celestial horse Uccaiḥśravā is shown luminous like moonbeams yet with a dark mottled patch; Kadrū listens, vindicated; the sky glows with tempered sunlight.

V
Vinatā
K
Kadrū
U
Uccaiḥśravā (celestial horse)
C
Candra (Moon)

FAQs

Acknowledging another’s ‘win’ reflects restraint and truthfulness; dharma includes accepting outcomes without deceit even in rivalry.

No specific Kāśī tīrtha is named in this verse; it belongs to the mythic backstory embedded in the Kāśīkhaṇḍa.

None; it is a narrative statement about the horse Uccaiḥśravā and appearance/color.