Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 11

उपस्थितोयं कल्याणि सोंऽतरायो महानिह । न शक्यतेऽन्यथाकर्तुं विश्वेशो विमुखो यतः

upasthitoyaṃ kalyāṇi soṃ'tarāyo mahāniha | na śakyate'nyathākartuṃ viśveśo vimukho yataḥ

O Glückverheißende, hier ist ein großes Hindernis entstanden. Es lässt sich auf keine andere Weise abwenden, denn Viśveśa, der Herr des Universums, hat sich in dieser Sache abgewandt (seine Gunst entzogen).

उपस्थितःarrived, present
उपस्थितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootउप-स्था (धातु) → उपस्थित (कृदन्त)
Formकृदन्त (क्त/क्तवत्-प्रत्यय), पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणरूपेण
अयम्this (he/this one)
अयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
कल्याणिO auspicious lady
कल्याणि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootकल्याणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन
सःhe/that
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
अन्तरायःobstacle, impediment
अन्तरायः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्तराय (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
महान्great
महान्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम् (अन्तरायस्य)
इहhere
इह:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक-अव्यय (adverb of place)
not
:
Pratishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (particle of negation)
शक्यतेis possible / can be done
शक्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootशक् (धातु)
Formलट्-लकार, कर्मणि-प्रयोग (passive), प्रथमपुरुष, एकवचन
अन्यथाotherwise
अन्यथा:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअन्यथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (adverb of manner)
कर्तुम्to do, to make
कर्तुम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) → कर्तुम् (तुमुन्-प्रत्यय)
Formतुमुनन्त (infinitive), अव्ययवत् प्रयोग
विश्वेशःLord of the universe (Viśveśa)
विश्वेशः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविश्व-ईश (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी/कर्मधारय-भावः: विश्वस्य ईशः), पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
विमुखःturned away, averse
विमुखः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootविमुख (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम् (विश्वेशस्य)
यतःbecause, since
यतः:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootयतः (अव्यय)
Formअव्यय; हेतुवाचक (causal conjunction/adverb: 'because')

Skanda (deduced; Kāśīkhaṇḍa frame commonly Skanda → Agastya)

Tirtha: Viśveśvara-kṣetra (Kāśī)

Type: kshetra

Scene: A tense courtly or domestic scene in Kāśī: a devotee or messenger reports a ‘mahān antarāya’ while the unseen presence of Viśveśvara is felt—lamp-flames dim, bells silent, faces anxious.

V
Viśveśa
K
Kāśī

FAQs

Some obstacles are understood as arising under divine will; one should respond with humility and dharmic discernment rather than forcing outcomes.

Kāśī, particularly through the mention of Viśveśa, the presiding Śiva of Vārāṇasī.

No explicit rite is prescribed here; the verse frames a theological reason for an impediment.