Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 28

अथबालसखी भूत तत्तत्काननवीरुधम् शिवाप्रस्तावयांचक्रे विमुक्तां मुक्तिदां पुरीम्

athabālasakhī bhūta tattatkānanavīrudham śivāprastāvayāṃcakre vimuktāṃ muktidāṃ purīm

Dann, gleichsam als wäre sie eine jugendliche Gefährtin geworden, begann sie (Pārvatī), jene Stadt — Kāśī — zu erwähnen und zu schildern: in sich selbst befreit und Befreiung spendend, inmitten von Wäldern und mancherlei Ranken.

अथthen
अथ:
Prayojaka (Discourse marker)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक अव्यय (then)
बालसखीthe girl-friend/childhood friend
बालसखी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootबाल+सखी (प्रातिपदिक)
Formसमास: तत्पुरुष (बालस्य सखी); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
भूतhaving become
भूत:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Root√भू (धातु) → भूत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; (बालसखी इत्यस्य विशेषण)
तत्that (each)
तत्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; (तत्-तत् इति पुनरुक्ति)
तत्that (respective)
तत्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; (पुनरुक्ति)
काननforest
कानन:
Sambandha (Compound member)
TypeNoun
Rootकानन (प्रातिपदिक)
Formसमासपूर्वपद; नपुंसकलिङ्ग; (कानन+वीरुधम् इत्यस्य पूर्वपदम्)
वीरुधम्creeper/plant
वीरुधम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवीरुध् (प्रातिपदिक)
Formसमास: तत्पुरुष (काननस्य वीरुधम्); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
शिवाŚivā (Pārvatī)
शिवा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशिवा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; (कर्ता)
प्रस्तावयाम्caused to be proposed/introduced
प्रस्तावयाम्:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र+√स्तु (धातु) → प्रस्तावय (णिच्)
Formलिट्/लुङ्-सम्भाव्य; परस्मैपद; उत्तमपुरुष? (पाठरूपेण 'प्रस्तावयां' इति लिट्-आदेशात्मक/परस्मैपद-आत्मनेपद मिश्ररूपसम्भवः); क्रियापदं 'चक्रे' इत्यनेन सह परिप्रयोगः (प्रस्तावयां चक्रे = प्रस्तावयामास)
चक्रेdid/made
चक्रे:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/परफेक्ट), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; परिप्रयोगः: 'X-याम् चक्रे' = 'X-यामास'
विमुक्ताम्liberated/free
विमुक्ताम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवि+√मुच् (धातु) → विमुक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त); स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; (पुरीम् इत्यस्य विशेषण)
मुक्तिदाम्granting liberation
मुक्तिदाम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमुक्ति+दा (प्रातिपदिक)
Formसमास: उपपद-तत्पुरुष (मुक्तिं ददाति इति); स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; (पुरीम् इत्यस्य विशेषण)
पुरीम्city
पुरीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपुरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

Narrator (contextual)

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Listener: Śaunaka and other ṛṣis (frame, implied)

Scene: Pārvatī, as if a youthful friend, animatedly describes Kāśī amid varied forests and creepers—an enchanting sacred city blending nature and liberation.

P
Pārvatī (Śivā)
K
Kāśī (Muktidā Purī)

FAQs

Kāśī is celebrated not merely as a place of beauty but as a mokṣa-bestowing sacred city.

Kāśī (Vārāṇasī), explicitly called “muktidā purī.”

No explicit ritual appears; the emphasis is on hearing/reciting Kāśī’s praise as a purāṇic merit-bearing act.